یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٠ - یادداشت ایدئولوژی اسلامی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٦٠
و باز طرح یا جامع و شامل همه شؤون زندگی است و یا مخصوص به یک قسمت خاص مثلًا فرهنگ یا تجارت یا زراعت یا قضاوت یا سیاست به معنی اخص است. ایدئولوژی به طرحی گفته میشود که شامل همه شؤون زندگی باشد.
علیهذا پس ایدئولوژی طرحی است جامع برای هدفهای اجتماعی به وسیله نیروهای اجتماعی.
لازمه یک طرح صحیح و جامع این است که مکانیسم بالخصوص داشته باشد [١] یعنی لازم است به صورت یک دستگاه باشد، زیربنا و روبنا داشته باشد، هدف از وسیله مشخص باشد، جایگاهها معین باشد و ارزیابیها برای مسائل به طرز صحیحی صورت گرفته باشد و تناسب میان اجزاء و همچنین ارتباط میان اجزاء برقرار باشد و به عبارت دیگر ایدئولوژی عبارت است از یک دستگاه منظم فکری جامع برای هدفهای اجتماعی به وسیله همکاریهای اجتماعی به نحوی که افراد را آماده برای رسیدن به هدفها از راههای معین شده و با تاکتیکهای مشخص بنماید.
٣٤. فایده شناخت اسلام به صورت ایدئولوژی:.
اولًا باید بدانیم که اسلام واقعاً یک ایدئولوژی است، یعنی طرحی است جامع برای هدفهای کلی و اجتماعی با همکاری و معاضدت افراد و این طرح دارای سازمان است، زیربنا و روبنا و هدف و وسیله مشخص شده است، اهم و مهم در آن معین است، افراد باید مطابق و متناسب با آن تربیت شوند.
تجزیه ناپذیری:
اگر ما در مقررات اسلامی وابستگی مقررات و هم تناسب و اندازه شناسی همه آنها را و هم روابط و پیوستگی همه را- برخلاف تصوری که اغلب ماها داریم که خیال میکنیم با خوابیدن قسمتی مانعی نیست که قسمت دیگر خوب اجرا بشود- و هدفها را از وسیلهها تمیز دهیم، ارزشیابی ما در برابر مسائل صحیح باشد و حساسیتهای ما
[١]. رجوع شود به ورقههای «مکتب، آرمان، ایدئولوژی».