یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٦ - احیاء تفکر اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ١٥٦

شکست اروپا در علوم سیاسی و اجتماعی اصل اول (نداشتن اصول ثابت) را مجسم میسازد و بیحرکتی اسلام در ظرف مدت ٥٠٠ سال اخیر اصل دوم را مجسم میسازد.».

به حساب آوردن عامل عقل و اعتراف به حق عقل:

یکی دیگر از مظاهر وسعت دایره تفکر اسلامی اعتراف به حق عقل و حریت عقل است که در شیعه و معتزله کاملًا به رسمیت شناخته شده است و نص قرآن مجید است، برخلاف مسیحیت که چنین وسعت نظری در آن وجود ندارد.

اسلام دعوت به استقلال فکری میکند و از تقلید نهی میکند:

اسلام طرفدار استقلال فکری و شخصیت عقلانی است. تقلید و تبعیت کورکورانه که امروز سخت معمول است نوعی گرایش به محدودیت فکری است و همچنین است تقلید کورکورانه از ملل دیگر.

اسلام دعوت به مرزهای اعتقادی میکند و ملیت پرستی را نفی میکند:

مسأله وحدت ملل اسلامی براساس ایدئولوژی و اینکه قومیتها و نژادها به قول اقبال در ص ١٨٢ کتاب خود (اسلام نه ملیگری است نه استعمار، بلکه جامعه مللی است که مرزهای مصنوعی و تمایزات نژادی را برای تسهیل شناسایی قبول دارد نه برای آنکه عمق دید اعضای این جامعه را محدود سازد) مرزهای مصنوعی است برای تسهیل شناسایی، یکی از مظاهر وسعت نظر تفکر اسلامی است، و برعکس رجوع به تعصبات ملی و نژادی و ناسیونالیستی گرایش به محدودیت و در پوست خود مانند خارپشت فرورفتن است.

ظاهریون و حنابله در اهل سنت و اخباریین شیعه ممثّل تنگ نظری از این نظرند.

٧. خلاصهای از سخنرانی تجدید حیات فکری اسلامی در کانون تعلیم و تربیت جهان اسلام در اصفهان در روزهای ٨ و ٩ مهرماه ٥٠ ساعت ٥/ ٧ بعدازظهر:.

یکی از رساترین تشبیهات تشبیه حالات روحی به حالات بدنی است. همانطور که بدن زندگی دارد و مردن، سلامت دارد و بیماری، روح بشر نیز چنین است. به عبارت دیگر همچنانکه بدن آسیب پذیر