یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٨ - مکتب انسانیت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٤٠٨

و شاید همانطور که در ورقههای «ایمان» گفتهایم یک اندازهای جنبه خضوع و تقدیس هم داخل در مفهوم تسلیم باشد، یعنی تسلیمی که در مفهوم ایمان اخذ شده است تسلیم خاضعانه و متواضعانه و متذلّلانه است [١]. اما تسلیم زورکی و عملی، کافی در صدق مفهوم ایمان نیست. شما گاهی میگویید من به فلان شخص ایمان دارم، میخواهید ادعا کنید که او را صحیح شناختهاید و در مقابلش تسلیم هم هستید و این شناخت شما در جهت عظمت و بزرگی اوست.

مسلماً یکی از تعلیمات انبیا و یا از لوازم تعلیمات انبیا ایمان به انسانیت است. ایمان به انسانیت مستلزم شناخت عظمت انسانیت است، و دیگر تسلیم و خضوع و تقدیس در برابر این عظمت.

در تعلیمات انبیا انسان طوری معرفی شده است که شایسته ایمان یعنی شناخت و تعظیم و تقدیس است. آن جنبه از این تعلیمات عبارت است از:.

الف. دارای روح قدسی ملکوتی بودن: وَ نَفَخْتُ فیهِ مِنْ روحی (نه یک ساختمان مادی محض).

ب. موجودی برگزیده و اصطفا شده است: ثُمَّ اجْتَبیهُ رَبُّهُ ... وَ هَدی؛ هُوَالَّذی جَعَلَکمْ خَلائِفَ الْأرْضِ (نه یک موجود تصادفی).

ج. استقلال و مؤثربودن در سرنوشت خویش و امانتداری و شایستگی برای قبول تکلیف و رسالت و مسؤولیت: ... مِنْ نُطْفَةٍ أمْشاجٍ نَبْتَلیهِ فَجَعَلْناهُ سَمیعاً بَصیراً. إنّا هَدَیناهُ السَّبیلَ ... (نه یک موجود مجبور و صددرصد محکوم عوامل محیط).

د. ترازوی عدل الهی بودن، ملهم بودن فجور و تقوا. داستان وابصه و استفتای از قلب، یعنی درک صحیح خوب و بد [٢] (مسأله تحسین و تقبیح خوبان و بدان، ر. ک: نمره ٣٢).

ه. فطرت پاک احسان و نیکی خواهی (مسأله تفسیر حمایت و