یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١ - یادداشت آرمان پیامبران - عدالت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١، ص: ٥١

دست خود تحقق بخشند بلکه بیشتر به این صورت است که انسان را چنان بسازند که عدالت را ایده و آرمان خود قرار دهد و مؤمن به عدالت گردد.

١٠. معلوم شد نه علم و دانش اقویا و نه شعور بیدار و متشکل ضعفا برای تحقق بخشیدن به این آرمان انسانی مفید و لااقل کافی نیست و قادر نیست عدالت را کنترل کند. تنها چیزی که قادر است ایمان به عدالت است.

علم فقط روشنایی است. به قول ویل دورانت در مقدمه (لذات فلسفه) صفحه ماقبل آخر مقدمه:

«امروز فرهنگ ما سطحی و دانش ما خطرناک است، زیرا از لحاظ ماشین توانگر و از نظر غایات و مقاصد فقیر هستیم، آن تعادل ذهنی که وقتی از ایمان دینی برمیخاست از میان رفته است.».

علم قادر نیست در انسان حس احترام به حقوق و عدالت ایجاد کند، همچنان که قادر نیست حس فداکاری و گذشت ایجاد نماید.

١١. عطف به نمره ٨، آیه «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا کلِمَةً طَیبَةً ...» اشاره به این است که تمام میوههای پاک انسانیت چه به نام قانون و چه به نام اخلاق و چه به نام فلسفه اجتماعی، از حق حاکمیت ملی و آزادی و مساوات و غیره، فقط از درخت ایمان چیده میشود. علیهذا ایمان به عدالت بدون ایمان به خدا مفهوم ندارد.

١٢. در ورقههای «اسلام و عدالت اجتماعی» شماره ١٤ گفتیم اقدامات اسلام در زمینه تأمین عدالت اجتماعی در دو قسمت است. یکی در قسمت وضع قوانین و ایجاد امکانات مساوی قانونی. در مالکیت، آزادی، حق اشغال مقامات اجتماعی و مذهبی و قضائی و سیاسی و نظامی و حق تعلیم و تعلم و کسب هنر و انتخاب شغل و حرفه همه را علی السویه قرار داده است و بالعکسِ جامعههای اریستوکراسی تبعیض و تفاوتی از این لحاظ قائل نشده است. به علاوه کار را وظیفه