مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٢ - نقش انبیا و دین در تکامل تاریخ
فَامَّا الزَّبَدُ فَیذْهَبُ جُفاءً وَ امّا ما ینْفَعُ النّاسَ فَیمْکثُ فِی الْارْضِ [١].
مثل معروفی را بیان میکند، مثل سیل و کف روی آب. میگوید کفهای روی آب زود از بین میروند ولی آب باقی میماند. بعد میگوید این مَثَل حق و باطل است؛ و حق و باطل را هم اینطور تعریف میکند: آنچه نافع و مفید است باقی میماند و آنچه که فایدهای ندارد حذف میشود.
مسئله آینده دین که باقی خواهد بود یا نه، مربوط میشود به نقشی که دین در تکامل ماهیت انسان، در تکامل معنویت و انسانیت انسان دارد، یعنی نقشی که در حسن رابطه انسان با خود و با انسانهای دیگر دارد که هیچ چیزی قادر نیست و نخواهد بود- نه در گذشته چنین قدرتی داشته است و نه در آینده خواهد توانست- جای آن را بگیرد. پس مسئله این خواهد شد که در آینده، جامعه بشریت یا منقرض خواهد شد و بشر به دست خود تباه خواهد گردید، با یک خودکشی دستهجمعی بشریت از روی زمین برچیده خواهد شد، و یا جامعه بشریت به سرنوشت واقعی خودش که تکامل همهجانبه است (تکامل در رابطهاش با طبیعت، تکامل در آگاهی، تکامل در قدرت، تکامل در آزادی، تکامل در عواطف، تکامل در احساسات انساندوستی و ...) خواهد رسید و در همه اینها تکامل انسان حقیقت پیدا خواهد کرد. این اعتقادی است که ما داریم و در درجه اول این اعتقاد را از تعلیمات دینی خودمان الهام گرفتهایم. در یک سخنرانی تحت عنوان «امدادهای غیبی در زندگی بشر» در همین دانشگاه این مطلب را عرض کردم که این خوشبینی نسبت به آینده بشریت و تکامل واقعی زندگی بشریت و به بنبست نرسیدن آن را [فقط] ما داریم و عرض کردم که چگونه مکتبهای دیگر از نظر توجیه تکامل بشریت در آینده به بنبست رسیدهاند. جز دین هیچ عامل دیگری نیست که این قسمت اعظم تکامل بشریت یعنی تکامل بشریت در ماهیت انسانی خودش را تأمین کند.
والسلام علیکم و رحمةاللَّه و برکاته
[١] رعد/ ١٧: کف به کنار افتاد نابود میشود ولی چیزی که به مردم سود میدهد در زمین میماند