مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٤ - بیان قرآن کریم

شویم آن علتها را از میان ببریم و وضع خودمان را اصلاح کنیم. ولی با یک کلمه خودمان را راحت میکنیم، میگوییم علت اینکه ما در این جنگ شکست خوردیم این بود که مثلًا در روز چهارشنبه شروع کردیم یا روز ١٣ بود یا وقتی که از شهر خودمان خارج میشدیم سگی جلو ما درآمد عوعویی کرد و این نحوست داشت و شکست ما اثر عوعو آن سگ بود.

بیان قرآن کریم

قرآن کریم این مسئله را به شکل عجیبی طرح میکند. اولًا به اقوام مختلفی نسبت میدهد؛ به آل فرعون، به مردم عاد و به مردم انطاکیه، که اینها در مقابل دعوت رسل اظهار تطیر میکردند یعنی فال بد میزدند و قرآن کریم در آیات زیادی با کمال صراحت این مطلب را میگوید که منشأ فال بد، هر شومی و نحوستی که وجود دارد، خارج از وجود خود بشر نیست؛ یعنی بشر ممکن است فکر و عقیدهاش فکر و عقیده شومی باشد؛ وقتی که فکر و عقیدهاش سراسر خرافه و جهالت است، شومی در جهالت است. شومی جز در اخلاق فاسد در جای دیگری نیست. شومی جز در اعمال پلید در چیز دیگری نیست. از نظر سعادت بشری، اگر بخواهیم حساب کنیم چه کشفی بزرگترین کشفها در دنیاست، من خیال میکنم بزرگترین کشفی که در دنیا به حال بشر مفید و سعادتمند است و بسیار عمیق و ارزنده است ولی بشر کمتر میخواهد زیر بار آن برود این کشف است: دَواؤُک فیک وَ داؤُک مِنْک ای بشر! دردت از خودت برمیخیزد، منشأ بدبختی تو خودت هستی نه چیز دیگر، سرنوشت شوم را خودت به دست خودت برای خودت به وجود میآوری، سرنوشت شوم تو به دست دیگری نیست. و همچنین تبدیل سرنوشت هم جز به دست خودت نیست؛ چاره این شومی و این سرنوشت بد هم در وجود خود توست. وَ کلَّ انْسانٍ الْزَمْناهُ طائِرَهُ فی عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ یوْمَ الْقِیمَةِ کتاباً یلْقیهُ مَنْشوراً [١].

در عرب چون اصل فال بد زدن را از مرغها گرفته بودند و بعضی از مرغها را شوم حساب میکردند لهذا فال بد زدن را «تطیر» مینامند. از صدای کلاغ یا نوای