مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٢ - دفاع از ١٣ ( پانزده گفتار )
ما درباره «دفاع از ١٣» است، این عددی که بدون ارتکاب هیچ جرم و جنایتی و بدون هیچ سابقه سوئی، این بشر ظالم ستمگر و این بشر جَهول ظَلوم- به تعبیر قرآن- او را محکوم کرده و برای او نحوست و شئامت قائل شده است و گناهان و جرمها و جنایات و تبعات و آثار سوئی که این گناهان و جرمها و جنایات دارد که تمام اینها را خود بشر مرتکب شده است، همه را- زیرکانه یا احمقانه- از دوش خودش برداشته است و به دوش چیزهای دیگری که آنها را نحسها و شومها نامیده، گذاشته است. و در میان همه اشیائی که بشر برای آنها شئامت و نحوست قائل است اعداد سهم بیشتری دارند، حال روی چه حسابی، چه عرض کنم، ولی در مجموع بشر در این مسئله بیشتر پاپیچ اعداد شده است و در میان اعداد هم از همه- به اصطلاح- مظلومتر و بیچارهتر و توسریخورتر عدد ١٣ بوده است. حال چطور شده است که این عدد این طور توسریخور از کار درآمده است، باید جامعهشناسان، تاریخشناسان، آنهایی که در تاریخ فکر بشر و تاریخ اقوام مطالعه دارند این را به دست بدهند و برای ما بیان کنند که چرا اولًا عدد از هر شیء دیگر بیشتر مورد این هجوم بشر واقع شده است، و ثانیاً چرا در میان عددها عدد ١٣ از اعداد دیگر توسریخورتر از آب درآمده است؟
ما سابقاً خیال میکردیم که این امر اختصاص به ملت ما یا ملتهای ما دارد؛ بعد اطلاع پیدا کردیم که ملتهای به اصطلاح پیشرفته- یعنی اروپاییها و آمریکاییها- صد درجه بیشتر از ما به این عدد تهاجم کردهاند. در میان ما من ندیدهام جز اینکه ١٣ صفر یا ١٣ فروردین و احیاناً سیزدهم هر ماه را، یعنی این روزهای معین را، مورد حمله و هجوم قرار بدهند و منحوس بشمارند و کم در مورد دیگر دیدهام؛ همینقدر یادم هست که من بچه بودم، در فریمان خودمان که به یک معنا قصبه و ده است و محل زراعتی است، سر خرمن که میرفتیم، سالارها وقتی خرمن میکشیدند یک آداب و تشریفاتی قائل بودند برای اینکه خرمن برکت پیدا کند.
یکی از آن آداب و تشریفات این بود که وقتی پیمانهها را پر میکرد، به ١٣ که میرسید، برای اینکه مبادا نحوست ١٣ برکت را از این خرمن بگیرد، نمیگفت ١٣، میگفت زیاده. بعد میگفت ١٤. میترسید اگر ١٣ بگوید برکت از خرمن گرفته شود.
البته یک دهاتی بیسواد بیش از این فکرش نمیرسد، بخواهد خودش را از چنگال ١٣ فرار بدهد کلمه سیزده را تبدیل میکند به زیاده، با اینکه رابطهای میان ١٣ و