در این روز فرخنده که روز بعثت است پیغمبر اکرم وقتی که از کوه حرا به زیر آمد- با آن حالت اضطراب و هیجان؛ برای اولین بار بزرگترین موهبت الهی بر روحش وارد شده است- نزد خدیجه محبوب و عزیزش میآید، خدیجهای که اسباب دلگرمی او بود، و میفرماید: دَثِّرینی دَثِّرینی مرا در زیر یک جامه بپوشان. میپوشد.

میخواهد استراحتی کند، همان فرشتهای که در کوه حرا نازل شد دومرتبه آمد: یا ایهَا الْمُدَّثِّرُ. قُمْ فَانْذِرْ. وَ رَبَّک فَکبِّرْ. وَ ثِیابَک فَطَهِّرْ. وَ الرُّجْزَ فَاهْجُرْ [١] ای آن که خودت را به یک پارچه پیچیدهای! قیام کن، برخیز، گذشت وقت راحت و استراحت وَ رَبَّک فَکبِّرْ. اولین ندایی که بلند کرد چه بود؟ قولوا لا الهَ الَّا اللَّهُ تُفْلِحوا. کلمه لا الهَ الَّا اللَّه یک مستثنیمنه است و یک مستثنی، یک نفی است و یک اثبات، یک نه است و یک بله، یک سلب است و یک ایجاب، یک فصل است و یک وصل، یک عصیان و تمرد است و یک تسلیم و انقیاد، ولی همه توأم با یکدیگر. لا اله الّا اللَّه معبودی و قابل پرستشی و قابل اطاعتی نیست، هیچ موجودی نیست که شایستگی این را داشته باشد که انسان در مقابل او کرنش و خضوع و خشوع کند و تسلیم باشد، ای انسان در مقابل همه چیز سربلند باش و پرخاشجو؛ ولی تسلیم و مُنقاد باش و انضباط داشته باش، در مقابل خدا.

این دو رکن آزادی است. ای انسان کافر باش و مؤمن باش. لا اکراهَ فِی الدّینِ قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی فَمَنْ یکفُرْ بِالطّاغوتِ وَ یؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَک بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی [٢].

میفرماید: فَمَنْ یکفُرْ بِالطّاغوتِ وَ یؤْمِنْ بِاللَّهِ. کفر و ایمان را با همدیگر توأم کرده است؛ کفر به غیر خدا و هرچه که مظهر طغیان است، و ایمان در مقابل خدا. اگر فقط عصیانگری و پرخاشگری باشد ولی تسلیمی در مقابل یک سلسله اصول- همان اصولی که از خدا سرچشمه میگیرد- نباشد هرج و مرج است. اما اگر انسان فقط تسلیم باشد ولی تسلیم بدون عصیان و تمرد، که تسلیم امر خدا هستم اما تسلیم امر

[١]. مدّثّر/ ١- ٥.[٢]. بقره/ ٢٥٦.