قرآن را یاد بگیرند. او راجع به پاکستان- که مردم آن عربزبان نیستند ولی مسلمان و معتقد و مؤمن و به قرآن علاقهمندند- گفت علاقه به حفظ قرآن در پاکستان و مجالسِ یاد گرفتن قرآن فوقالعاده زیاد است و ایشان که مرد مطلعی است و گزاف و گتره سخن نمیگوید گفت در حال حاضر در حدود یک میلیون نفر حافظ قرآن در پاکستان وجود دارد.

ما شیعیان که افتخار تولّای ائمه اطهار را داریم روایت میکنیم- البته اهل تسنن هم روایت کردهاند و میان ما و آنها متواتر است- که پیغمبر اکرم فرمود: انّی تارِک فیکمُ الثَّقَلَینِ کتابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتی لَنْ یفْتَرِقا حَتّی یرِدا عَلَی الْحَوْضَ [١]. من دو شیء بسیار وزین و سنگین در میان شما میگذارم و میروم. یکی کتاب خداست و دیگری عترت و اهل بیت من. ایندو از یکدیگر هرگز جدا نمیشوند. پس نمیشود قرآن را تعظیم کرد و عترت را تحقیر، و یا عترت را تعظیم کرد و قرآن را تحقیر. ما به درد خودمان باید برسیم. ما قرآن را آن طوری که شایسته است تعظیم نمیکنیم.

خود قرآن میفرماید که پیغمبر در قیامت از بعضی از امت شکایت خواهد کرد: یا رَبِّ انَّ قَوْمِی اتَّخَذوا هذَا الْقُرْ انَ مَهْجوراً [٢]. و امیدوارم این ابتکار بسیار خوب شما مردم این دارالایمان یا دار العلم اصفهان- که زمانی واقعاً دار العلم بوده است و مرحوم مجلسی میگوید زمان ما اصفهان دار العلم است و در یک دورههایی (و امیدوارم در همین دوره هم چنین باشد) دارالایمان بوده است- این ابتکار شما توسعه پیدا کند، در خود همینجا حافظ قرآن زیاد پیدا بشود و جاهای دیگر هم این درس را از شما یاد بگیرند.

وارد بحث خودم بشوم: نجات و آزادی بشر. چرا این موضوع را انتخاب کردم، چون این روز یعنی روز بعثت پیغمبر اکرم واقعاً روز نجات و آزادی بشر است و هیچ روزی در تاریخ بشر به اندازه این روز برای نجات بشر از بندگی و بردگی و برای آزادی بشر به معنی واقعی و حقیقی تأثیر نداشته است. مطالب خودم را به طور خلاصه و فشرده برای شما عرض میکنم.

[١]

. صحیح مسلم، جزء هفتم، ص ١٢٢.

[٢]. فرقان/ ٣٠.