مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٧ - کعبه و نقش اجتماعی آن

گوشت و اینکه هر انسانی یک حیوانی را بکشد و مصداق اطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقیر واقع شود) آن ایراد وارد نیست. و البته یک نکته هست و آن اینکه منافات ندارد که ضمناً این عمل دستهجمعی، احیاء و زنده کردن خاطرهای از قهرمان توحید حضرت ابراهیم باشد. به او امر شد عزیز و نور چشم خود را در راه خدا قربانی کند و فدا نماید و او حاضر شد. بعد به او گفته شد: مقصود فقط تسلیم بود، گوسفندی به جای فرزند قربانی کن. این گوسفند فدا کردن تجدید آن خاطره است و تعظیم آن قهرمان است.

ولی همانطوری که در حدیث نبوی نقل کردیم، فرمود:

انَّما جَعَلَ اللَّهُ هذَا الْاضْحی لِتَشْبَعَ مَساکینُکمْ مِنَ اللَّحْمِ فَأطْعِموهُمْ.

[و رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: خداوند قربانی را قرار داد تا نیازمندان شما شکمی سیر از گوشت بخورند، پس آنان را اطعام کنید.]

و سرّ اینکه روز عید قربان عید است، این است که دراین روز رسم فرزندکشی منسوخ شد. داستان عبدالمطلب و عبداللَّه ظاهراً از مجعولات تاریخ باشد که عبدالمطلب نذر کرد که اگر خدا ده پسر به او بدهد یکی را قربانی کند الی آخره.

قرآن رسمهایی از بتپرستان درباره حیوانات نقل میکند، آنجا که میگوید:

ما جَعَلَ اللَّهُ مِنْ بَحیرَةٍ وَ لا سائِبَةٍ وَ لا وَصیلَةٍ وَ لا حامٍ.

رجوع شود به تفسیر المنار.

اما از نظر دوم یعنی تعظیم و تکریم احجار و بیت و غیره، میگویند طواف گرد یک خانه سنگی و استلام و تبرک به حجرالاسود بقایایی از شرک است که در اسلام باقی مانده است، اسلام هم نتوانست توحید خالص بیاورد و الّا میبایست حج را به طور کلی منسوخ کند، حج به طور کلی از بقایای شرک است که در اسلام باقی مانده است.

اتفاقاً قضیه برعکس است. قرآن حج را یادگار ابراهیم و ابراهیم را پدر حج و دشمن بتپرستی میداند: وَاجْنُبْنی وَ بَنِی انْ نَعْبُدَ الْاصْنامَ. ابراهیم نیز بتشکن بود: تَاللَّهِ