درس‌های اسفار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧١ - وحدت « متحرک » و استمرار آن

جلسه سی و دوم

بسم اللَّه الرحمن الرحیم. «قال بعضهم: و بهذا یعلم أنّ النفس لیست بمزاج، فإن المزاج أمر سیال متجدد ...» [١].

برای توضیح مطلب لازم است به مطالبی که بعضاً در گذشته بیان شده است اشاره کنیم.

وحدت « متحرک » و استمرار آن

یکی از آن مطالب این است که نه تنها هر حرکتی نیازمند به متحرک است، که بحث «موضوع» بود که در گذشته مطرح شد، بلکه هر حرکت واحدی نیازمند به متحرک واحد است؛ یعنی وحدت حرکت وحدت متحرک را اقتضا میکند و کثرت متحرک کثرت حرکت را اقتضا میکند. امکان ندارد که دو متحرک یک حرکت شخصی داشته باشند، به این نحو که یکی ادامه دهنده دیگری باشد. البته در عرف و در مجاز این گونه تعبیرات به کار برده میشود. مثلًا در مورد فاعل حرکت میگوییم یک نفر حرکتی را شروع کرد و دیگری آن را ادامه داد. ولی در باب فاعلهای حقیقی و قابلهای حقیقی امکان ندارد که دو متحرک یا قابل داشته باشیم و در عین حال حرکت یکی باشد. اگر در حرکت از یک نقطه به نقطه