فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٨ - عقد تورق براي تأمين نقدينگي از منظر فقهاى اماميه محمد نقى نظرپور
روايت از لحاظ سند صحيحه است و نسبت واقفى بودن به سيف بن عميره سهو و اشتباه است. (٣٣) از لحاظ دلالت به نظر مىرسد آنچه طبق تعريف، عينه ناميده مىشود در اينجا اتفاق نيفتاده است، بلكه نوعى وكالت در خريد كالاى مورد نياز فرد است كه توسط موكل تأمين مالى شده و كالا را از موكل خريده است و بر فرض كه خريد به نسيه باشد، عقد فروش اقساطى خواهد بود. بنابراين نمىتوان در صحت يا عدم صحت عقد تورق يا عينه به اين حديث استدلال كرد.
روايت يعقوب بن شعيب و عبيد بن زراره:
محمد بن على بن الحسين بإسناده عن أبان، عن يعقوب بن شعيب، قال: سألت أبا عبد اللّه(ع) عن رجل باع طعاماً بدراهم، فلما بلغ ذلك الأجل تقاضاه، فقال: ليس عندي دراهم خذ منّي طعاماً؟ قال: لا بأس إنما له دراهمه يأخذ بها ما شاء. ورواه الكليني، عن حميد بن زياد، عن الحسن بن محمد بن سماعة، عن غير واحد، عن أبان، عن يعقوب بن شعيب وعبيد بن زرارة مثله؛ (٣٤)
يعقوب بن شعيب مىگويد: از امام صادق(ع) درباره مردى سؤال كردم كه طعامى(گندم يا جو) را در قبال دراهمى فروخت، هنگام سررسيد، پول خود را تقاضا كرد. طرف مقابل گفت: پول ندارم؛ از من طعام بگير. امام(ع) فرمود: اشكالى ندارد، پول و دراهم براى فروشنده است و هر چه مىخواهد مىتواند به جاى آن بگيرد. [ كلينى همين حديث را به نقل از يعقوب بن شعيب و عبيد بن زراره روايت كرده است ] .
روايت از جهت سند طبق سلسله سند اولى، صحيحه است (٣٥) و طبق نقل
(٣٣) خويى، معجم رجال الحديث، ج٨، ص٣٦٤ ـ ٣٦٩.
(٣٤) حر عاملى، وسائل الشيعه، ج١٨، ص٣٠٧ و ٣٠٨، ح١٠.
(٣٥) خويى، معجم رجال الحديث، ج٢٩، ص١٣٨.