فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٢ - بازخوانى مفهوم نشوز زن و مرد در قرآن حامد مصطفوى فرد
از ظاهر روايت برمىآيد كه زن در امور ديگر اطاعت نكرده يا شايد از نگاه شوهرش بداخلاقى كرده و تنبيه شده است، در حالى كه همه فقها تصريح كردهاند كه فقط در مورد نشوز حق تنبيه بدنى محفوظ است. (١١٠)
با توجه به اين دلايل، در نپذيرفتن اين سبب نزول شكى نمىماند. از سويى، پذيرفتن اين روايت و رواياتى مشابه، موجب توجيه رفتار برخى از صحابه در نافرمانى از دستورهاى نبى اكرم(ص)، همچون همراهى نكردن با سپاه اسامه ـ على رغم فرمان پيامبر ـ و ... مىشود؛ زيرا با اين گونه روايات، اشتباه پيامبر(ص) نه تنها در اوامر حكومتى و تصميمات اجرايى، بلكه در بيان تشريعات امرى محتمل جلوه كرده و نافرمانىهاى برخى موجه مىنمايد؛ حال آنكه اين مطلب به اجماع اماميه باطل است.
روايات مبين مفهوم نشوز
اين روايات را مىتوان به دو دسته تقسيم كرد: يكى رواياتى كه به مفهوم نشوز زن مىپردازند و ناظر به آيه ٣٤ سوره نساء بوده و درصدد تفسير آن هستند و ديگرى رواياتى كه ناظر به آيه ١٢٨ سوره نساء بوده و مراد از نشوز مرد را تبيين مىكنند:
روايات ناظر به مفهوم نشوز زن در آيه ٣٤ سوره نساء
اين روايت -كه در بردارنده خطبه نبى اكرم(ص) در حجة الوداع است - به شيوههاى مختلف و با عباراتى متفاوت به شرح ذيل در كتب روايى نقل شده است:
١. سليمان بن عمرو بن الاحوص از پدرش كه در حجة الوداع همراه پيامبراكرم(ص) بود روايت مىكند كه پيامبر فرمودند: «... الا واستوصوا بالنساء
(١١٠) حيدرى، پيام زن، ص١٧٧.