فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٩ - پاسخى به نقدهاى مرحوم على ابوالحسنى (منذر) مسعود امامى
نخست اينكه آنچه در اين آيات و روايات آمده است كه دانش همه چيز در كتاب و سنت است، ممكن است منصرف به دانشهاى دينى باشد. پس نمىتوان با تمسك به اطلاق اين آيات، بىنيازى به دستاوردهاى عقل بشرى را در مسائل غير دينى انكار كرد. شاهد بر اين ادعاى خويش را «سخن بسيارى از مفسران شيعه و اهل سنّت در باره آيه ٨٩ سوره نحل كه مهمترين آيه مورد استدلال براى نظريه دين اكثرى است» قرار دادهام:
آنان تصريح كردهاند كه اطلاق كلّ شىء در آيه مزبور، منصرف به امور دينى است (١٠٩) و شامل همه دانشهاى مورد نياز انسان نمىشود. برخى از همين گروه مفسران در پاسخ به اين اشكال كه قرآن چگونه در بردارنده همه امور مربوط به دين است، در حالى كه ما پاسخ بسيارى از پرسشهاى دينى خود را در آن نمىيابيم، اين گونه جواب دادهاند كه قرآن كريم برخى از امور دينى را به صراحت بيان كرده است و پاسخ برخى ديگر را به سنّت پيامبر(ص) و ساير ادله معتبر همچون عقل احاله داده است. (١١٠) بنابراين حتى در امور دينى نيز مراجعه به قرآن ما را از مراجعه به ساير منابع مانند عقل، بى نياز نمىكند». (١١١)
ايشان در مقابل اين سخن مفسران مىگويد:
(١٠٩) ر.ك: شريف مرتضى، رسائل الشريف المرتضى، ج٢، ص٢٢٠؛ بيضاوى، أنوار التنزيل و أسرار التأويل، ج٣، ص٢٣٧؛ طوسى، التبيان فى تفسير القرآن، ج٦، ص٤١٨؛ طبرسى، جوامع الجامع، ج٢، ص٣٠٤؛ زمخشرى، الكشّاف، ج٢، ص٢٣٨؛ مشهدى، كنزالدقائق، ج٧، ص٢٥٢؛ حقى، روح البيان، ج٥، ص٧١؛ طباطبايى، الميزان فى تفسير القرآن، ج١٢، ص٣٢٤؛ مكارم شيرازى، تفسير نمونه، ج١١، ص٣٦١؛ فضل اللّه، من وحى القرآن، ج١٣، ص٢٧٩.
(١١٠) بيضاوى، أنوار التنزيل و أسرار التأويل، ج٣، ص٢٣٧؛ طبرسى، جوامع الجامع، ج٢، ص٣٠٤؛ طوسى، التبيان فى تفسير القرآن، ج٦، ص٤١٨؛ زمخشرى، الكشاف، ج٢، ص٢٣٨؛ حقى، روح البيان، ج٥، ص٧١.
(١١١) فقه اهل بيت(ع)، ش٥٧، ص١٦١.