پاسخ: بنده به عنوان نويسنده اين متن كه از ديگران بهتر به مقصود خويش آگاهم عرض مى‌كنم، اين برداشت به دلايل مختلف غلط است و ضمير «آنها» به عبارت «شخصيت‌هاى غير معصوم» باز مى‌گردد. نخست آنكه اگر در نظر من فرقى بين معصوم و غير معصوم نبود چرا گفته‌ام «سعى بر اين است كه بيشتر نمونه‌ها از شخصيت‌هاى غيرمعصوم» باشد. در صورت عدم تفاوت، اين سعى بى معنا است. دوم آنكه آيا به كارگيرى مكرر عبارت‌هايى مانند «معصوم» و «معصومان» در طول مقاله و حتى در اين متن مختصر، نبايد آقاى ابوالحسنى را به اين انديشه وا دارد كه گويا نويسنده اين متن، اعتقاد به «عصمت» و در نتيجه حجيت گفتار پيامبر اكرم(ص) و جانشينان بر حق او دارد؟ سوم آنكه چرا ايشان ضمير «آنها» را به «شخصيت‌هاى غير معصوم» كه نزديك‌ترين مرجع براى اين كلمه است و ظهور متن نيز در آن است باز نگردانده است؟ چهارم آنكه در اين سلسله مقالات چهار گانه و ساير مقالات و آثار بنده، دهها قرينه و شاهد روشن وجود دارد كه گوياى اين است كه من، شيعه دوازده امامى هستم و اعتقاد به ولايت، امامت، عصمت و حجيت امامان شيعه عليهم السلام دارم. آيا فهم يك متن نبايد با توجه به مجموع قرائن، از جمله شخصيت صاحب متن و ساير آثار او صورت گيرد؟

عامل اصلى اختلافات فكرى در امت اسلام

در آغاز مقاله نخست گفته‌ام: «دو گرايش عقل گرايى و تعبد گرايى مهم‌ترين نقش را در پيدايى مذاهب و نيز ظهور مكاتب و آراى درون دينى داشته‌اند». (٦٧) آقاى ابو الحسنى براين ادعا خرده گرفته كه «به گمان ما هر چند نقش اختلاف نظرهاى

(٦٦) همان، ص٣٤٦.
(٦٧) همان، ش٤٧، ص١٥٦.