فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٦ - راههاى اثبات مستقيم هلال خالد غفورى

اصطلاح خاصى را در نظر داشت، به صراحت آن را بيان يا به آن اشاره مى‌كرد.

از امام صادق(ع) در باره اهله پرسيدند، حضرت فرمودند:

هي أهلّة الشهور، فإذا رأيت الهلال فصم، وإذا رأيته فافطر؛ همان تعداد ماه‌هاست، هرگاه هلال را مشاهده كردى روزه دار و اگر آن را ديدى افطار كن (١٥)؛

احتمال سوم: موضوع، مركّب از هلال خارجى مقيد به رؤيت است.

در آينده، در باره اينكه مراد از رؤيت، موضوعى است يا طريقى، بحث خواهد شد.

در پاسخ احتمال اول بايد گفت:

١. هلال پديده طبيعى واقعى است و مسئله‌اى اعتبارى نيست كه بتوان امكان و امتناعى برايش فرض كرد، چه مكلف از آن آگاه شود، چه نشود.

٢. اگر موضوع همان هلال طبيعى باشد، خطاب شرعى خطابى غير عرفى مى‌نمايد و مخاطب آن فقط متخصصان علم نجوم است كه اين پديده را مى‌فهمند.

جهت دوم: تشخيص راه‌هاى مستقيم اثبات هلال

چنان‌كه در روايات آمده، راه مستقيم اثبات هلال، رؤيت است . رؤيت از دو لحاظ جاى بحث و بررسى دارد:

لحاظ اول: مراد از رؤيت چيست؟

از نظر عقلايى دو احتمال در مورد روايت وجود دارد:

احتمال اول: مراد، رؤيت با چشم غير مسلح است؛ در روايات اين باب كه