فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٠٦ - بازخوانى مفهوم نشوز زن و مرد در قرآن حامد مصطفوى فرد
٣. در مورد عبارت «فلايوطئن فرشكم من تكرهونه» بيان كردهاند كه: «منظور اين است كه كسى را از نزديكان و زنان بيگانه كه شوهرانشان كراهت دارند ـ به خانه راه ندهند»؛ در حالى كه، در برخى از اين روايات آمده است: «لايوطئن فرشكم أحداً غيركم و لا يأذن في بيوتكم لأحدٍ تكرهونه»، كه نشان مىدهد معناى عبارت چيزى غير از راهدادن بيگانه به خانه بى اجازه همسر است. اينكه عبارت «لا يأذن في بيوتكم لأحدٍ تكرهونه» آمده به اين دليل است كه اين حركت از مصاديق خوف نشوز است و آيه هم بر اين مطلب دلالت دارد.
يكى از محققان معاصر نيز برداشتى اين گونه از روايت دارد و بيان مىكند: روايات «ضرب غيرمبرح» كه مفسران در ذيل اين آيه (١٢٥) آوردهاند، به نشوز زن مربوط نيست؛ بلكه مربوط به ارتكاب فحشا و رفتارهايى از اين قبيل است. (١٢٦) در روايات دو مورد براى ضرب غير مبرح ذكر شده است: «فاحشة مبينة» و «يوطئن فرشكم من تكرهونه»؛ بنابراين، استفاده از اين روايات در تفسير اين آيه خطاست. (١٢٧) چنان كه
(١٢٥) نساء، آيه٣٤.
(١٢٦)ابن كثير، تفسير القرآن العظيم، ج٢، ص٢١١ به نقل از ابن مسعود، ابن عباس، سعيد بن مسيب، شعبى، حسن بصرى، محمد بن سيرين، سعيد بن جبير، مجاهد، عكرمة، عطاء، ضحاك، أبو قلابة، أبو صالح، سدى، زيد بن أسلم و سعيد بن أبى هلال؛ ابن أبى حاتم، تفسير ابن ابى حاتم، ج٣، ص٩٠ به نقل از ابن عباس، ابن مسعود، سعيد بن مسيب، حسن، شعبى، عكرمة، ضحاك، سعيد بن جبير، مجاهد، محمد بن سيرين، أبى قلابة، عطاء، أبى صالح، سدى، زيد بن أسلم و سعيد بن أبى هلال؛ ابوالفتوح رازى، روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن، ج٥، ص٢٩٦ به نقل از حسن بصرى و عطا؛ طوسى، التبيان، ج٣، ص١٥٠ به نقل از حسن، أبى قلابة و سدى؛ بحرانى، البرهان، ج٢، ص٤٨ به نقل از امام باقر و شيبانى؛ طباطبايى، الميزان، ج٤، ص٢٥٥؛ ابن عاشور، التحرير و التنوير، ج٤، ص٧٠؛دروزه، التفسير الحديث، ج٨، ص٥٨.
(١٢٧) مهريزى، نوانديشى دينى و مسأله زن، ص٢٤٢ به نقل از: عبدالحميد احمد ابوسليمان، «الفهم المقاصدي: ضرب المرأة وسيلة لحلّ الخلافات الزوجية؛ رؤية منهجية». مجلة اسلامية المعرفة، ش٢٤.