فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٩ - بازخوانى مفهوم نشوز زن و مرد در قرآن حامد مصطفوى فرد
اما اين روايت، اشكالاتى اساسى دارد:
١. تناقضات در اين روايت بسيار است: در برخى تفاسير، يا نامى از اين افراد برده نشده و يا به صورت مبهم ذكر شده (٩٢) و در برخى ديگر اسامى هر چند با اختلاف، ذكر شده است، (٩٣) در بعضى نقلها، ذكر شده است كه آن زن به تنهايى نزد پيامبر رفت (٩٤) و يا اينكه همراه پدر خويش بود، (٩٥) در نقل ديگرى گفته شده است: آيه: «الرجالُ قوامون ...» بعد از حكم پيامبر(ص) به قصاص نازل شد و در بعضى ديگر ابتدا آيه «و لا تعجل بالقرآن من قبل أن يقضى إليك وحيه» (٩٦) نازل شد و بعد «الرجال قوامون ...» نازل شد. (٩٧)
٢. در كنار اين روايت، سبب نزول ديگرى نيز نقل شده است كه در آن، علت نزول آيه را قول أمّ سلمه مىداند. (٩٨) اين سبب نزول با سياق سازگارتر است و اشكالات وارد بر سبب نزول قبلى را هم ندارد، لذا رابطه آيات اين گونه مىشود: زنان از برترى مردان بر زنان در ارث صحبت مىكردند، پس آيه ٣٢ نازل شد و خدا در آيه ٣٤ توضيح مىدهد كه علت اين برترى، قواميت مرد بر زن اين است كه بايد مهريه و نفقه بدهد. (٩٩)
٣. هيچ يك از روايات نقل شده در صحاح سته وارد نشده است (١٠٠) و تنها
(٩٢) ابن كثير دمشقى، تفسير القرآن العظيم، ج٢، ص٢٥٦؛ طبرسى، مجمعالبيان، ج٣، ص٦٨.
(٩٣) طبرى، جامعالبيان، ج٥، ص٣٧؛ قرطبى، الجامع لاحكام القرآن، ج٥، ص١٦٨.
(٩٤) طبرى، جامعالبيان، ج٥، ص٣٧.
(٩٥) بغوى، معالم التنزيل، ج١، ص٦١٠.
(٩٦) طه، آيه ١١٤.
(٩٧) طبرى، جامع البيان، ج٥، ص٣٧؛ قرطبى، الجامع لاحكام القرآن، ج٥، ص١٦٨.
(٩٨) قرطبى، الجامع لاحكام القرآن، ج٥، ص١٦٩؛ طبرى، جامعالبيان، ج٥، ص٣٧.
(٩٩) فخر رازى، مفاتيح الغيب، ج١٠، ص٧٠.
(١٠٠) دروزه، التفسير الحديث، ج٨، ص١٠٤.