١/٢- تعريف توريه در كلام فقها: در كلمات فقها، تعابير مختلفى در باره توريه وجود دارد كه اگرچه الفاظ آنها تفاوت دارد، اما روح مطلب يكى است و اين مسئله با تتبع و تأمل در تعابير آنها روشن مى‌شود. از باب نمونه برخى از تعاريف فقها را ذكر مى‌كنيم، البته موضوع حلف كه در كلمات فقها در تعريف توريه به آن اشاره شده خصوصيتى ندارد و بحث توريه اعم از موارد حلف است.

مرحوم شيخ مفيد گفته است:

التورية: أن يضمر عند اليمين خلاف ما يظهر؛ توريه آن است كه در هنگام سوگند، مقصود خود را برخلاف ظاهر كلام در نظر بگيرد (٧).

مرحوم ابن ادريس حلى، توريه را اين گونه تعريف كرده است:

ومعنى التورية أنّه يبطن بخلاف ما يظهر إذا حلف، (٨) معناى توريه اين است كه در هنگام قسم،بر خلاف ظاهر كلام نيت كرده باشد.

مرحوم فاضل مقداد مى‌گويد:

والتورية عند أهل البلاغة أن يكون للفظ معنيان قريب و بعيد فيطلق و يراد به البعيد كما يراد بالحاجة الشجرة و بالجمل السحاب و بالثور القطعة الكبيرة من الاقط وبالعنز الاكمة؛ توريه نزد اهل بلاغت، عبارت است از اينكه لفظى داراى دو معناى نزديك و دور باشد و گوينده از گفتن آن، معناى دور را اراده كند... (٩).

مرحوم محقق كركى گفته است:

والتورية أن يقصد باللفظ خلاف ظاهره كأن يقصد بقوله:

(٧) المقنعه، شيخ مفيد، ص٥٥٧.
(٨) السرائر، ابن ادريس، ج٣، ص٤٤.
(٩) التنقيح، فاضل مقداد، ج٣، ص٥١٥.