٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٨٨ - اختيار ولىّ امر در قانون گذارى آیة الله محمد مؤمن قمى

{ اللّه‌ و أطيعوا الرسول و أولي الأمر منكم } ، سؤال كردم، فرمودند: در مورد على بن ابى طالب(ع) و حسن و حسين (ع) نازل شده است. هنگامى كه رسول خدا (ص) از دنيا رحلت فرمودند، على (ع) برترين مردم براى رهبرى جامعه بود و اين به سبب فراوانى سخنانى بود كه رسول خدا (ص) در مورد آن حضرت به مردم ابلاغ كرده و در ميان مردم دست او را گرفته و به عنوان رهبر معرفى كرده بود. پس هنگامى كه زمان وفات على (ع) فرا رسيد، او نمى‌توانست و هرگز اين عمل را انجام نمى‌داد كه محمد بن على و يا عباس بن على و يا هيچ يك از اولاد خود را به رهبرى امت منصوب كند؛ زيرا در اين هنگام حسن و حسين (ع) به على (ع) مى‌گفتند: خداوند متعال همان گونه كه آيه را در مورد شما نازل كرده ، در مورد ما نيز نازل كرده و چنان كه به اطاعت از شما امر كرده است، به اطاعت از ما نيز امر كرده و رسول خدا(ص) همانند شما اخبار ولايت امرى ما را هم به مردم ابلاغ كرده و رجس و ناپاكى از ما نيز همانند شما زدوده شده است. پس زمانى كه على(ع) رحلت كرد، امام حسن به سبب بزرگ‌تر بودن از امام حسين(ع) برترين مردم براى تصدى مقام رهبرى و ولايت امرى بود. پس هنگامى كه زمان وفات امام حسن (ع) فرا رسيد، ايشان نمى‌توانست و هرگز چنين عملى را انجام نمى‌داد كه پسرش را به عنوان ولىّ امر مسلمين معرفى كند و نمى‌توانست به سبب آيه «و أولوا الارحام بعضهم أولى ببعض فى كتاب اللّه‌؛ خويشاوندان بعضى بر بعض ديگر در كتاب خدا، مقدم شده‌اند»، ولايت را در فرزند خود قرار دهد؛ زيرا امام حسين(ع) مى‌گفت: خداوند همان گونه كه به اطاعت از تو و پدرت امر كرده، به اطاعت از من نيز امر كرده است و همان گونه كه رسول خدا (ص) ولايت امرى تو و پدرت را به مردم ابلاغ كرده است، رهبرى و ولايت امرى مرا نيز به مردم رسانده است و خداوند