٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨ - شبيه سازى انسان آیة الله سيدكاظم حائرى

بخش اول: موضوع شبيه سازى

امروزه علم ژنتيك توانسته است گياه يا حيوان و يا عضوى از انسان را از راه‌هاى مختلف شبيه سازى كند كه در نهايت، به شبيه سازى خود انسان مى‌انجامد. در تبيين اين انقلاب علمى بزرگ ذكر چند مقدمه لازم است:

مقدمه نخست: جسم مادى انسان و حيوان از اجزاى كوچك و به هم پيوسته‌اى تشكيل مى‌شود كه آن را سلول مى‌نامند. هر سلول غشاى خاص و هسته‌اى در ميان دارد. اين هسته به منزله مغز سلول است كه مادّه سيّالى در پيرامون آن به نام مايع سلولى يا همان سيتوپلازم وجود دارد. داخل هسته شبكه‌اى متشكل از ٤٦ بند وجود دارد كه از آن به عنوان كروموزوم‌ها تعبير مى‌شود. همه سلول‌ها همين تعداد كروموزوم دارند، مگر سلول‌هاى جنسى ـ يعنى سلول‌هاى منى مرد و سلول‌هاى تخمك زن ـ كه غشا و مايع سلولى «سيتوپلازم» و هسته را دارند، ولى هسته‌هاى آن ٢٣ كرو موزوم دارد، نه ٤٦ كروموزوم.

مقدمه دوم: تكوّن انسان يا حيوانى كه به صورت طبيعى از مادر به دنيا مى‌آيد، بر اثر درهم آميختن منى پدر و سلول تخمك مادر در داخل رحم است. در اين اختلاط، سلول جديدى پديد مى‌آيد كه ٤٦ كروموزوم دارد، اين تعداد، مجموع كروموزوم‌هاى سلول منى و تخمك است. اين سلول از داخل رحم تغذيه مى‌كند و تكثير مى‌يابد. ابتدا به دو سلول تقسيم مى‌شود، سپس به چهار سلول، بعد به شانزده و پس از آن به ٣٢، و ديگر به اين صورت تكثير نمى‌شوند، بلكه هر سلول كار ويژه‌اى را بر عهده مى‌گيرد و هر كدام عضوى از اعضاى بدن را پديد مى‌آورد؛ برخى از آنها پوست، برخى گوشت، و برخى ديگر استخوان يا مغز يا قلب را به وجود مى‌آورند. گويا در هريك از اين سلول‌ها فقط مبدأ همان عضوى كه مأموريت ايجاد آن را داشته است، قرار داده شده است. سپس جنين به طفل كامل