فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥١ - تحريرى نو از نظريۀ شهرت در اصول متلقّات آية اللّه بروجردى احمدمبلّغى

امام خمينى را نيز مرور كنيم.

بحث را دردو محور پى مى‌گيريم: يكى پيشينه نظريّه اصول متلقات و ديگرى بررسى و تحليل آن.

١. پيشينه نظريّه اصول متلقات

مراحل زير سير تطور ديدگاهى را مشخص مى‌كند كه به نظريّه اصول متلقات انجاميد:

مرحله اوّل: طرح مسأله تلقّى : براى نخستين بار سيد مرتضى از واژه «تلقّى» وجايگاه محورى آن در شكل گيرى احكام و ديدگاه هاى اصحاب امامان(ع) سخن گفت:

معلوم ضرورة أن شيوخ الاماميّة و سلفهم في تلك الازمان كانوا بطانة للصادق و الكاظم و الباقر عليهم السلام و ملازمين لهم و متمسكين بهم و مظهرين أن كل شيء يعتقدونه و ينتحلونه و يصحّحونه أويبطلونه فعنهم تلقّوه و منهم أخذوه؛ فلولم يكونوا عنهم بذلك راضين و عليه مقرّين لأبوا عليهم نسبة تلك المذاهب إليهم...؛ (١)

آشكار است كه بزرگان اماميه و پيشينيان آنها درآن زمانها، اطرافيان و همراهان امام صادق و امام كاظم و امام باقر(ع)، و تمسك جويان به آنان بودند. آنان اين حقيقت را اظهار مى‌كردند كه هرچه را معتقدند و مذهب خويش قرارداده اند، و هرچه را درست مى‌انگارند يا ابطال مى‌كنند از امامان(ع) تلقّى كرده و از او دريافت نموده اند. اگر امامان(ع) به آنچه اصحاب دراختيار داشتند راضى و مقرّ نبودند، از منتسب شدن اعتقادات و احكام موجود نزد اصحاب به خود جلوگيرى مى‌كردند....