فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٢ - تحريرى نو از نظريۀ شهرت در اصول متلقّات آية اللّه بروجردى احمدمبلّغى

هريك از دو گروه براى اثبات مدعاى خود به دليلى تمسك جسته اند. شهيد صدر براى اثبات اين مدّعا كه نظر درمقبوله به شهرت روايى است، مى‌گويد:

زيرا ظاهر حديث اين است كه شهرت، به نفس روايت اضافه شده نه به مضمون آن. (٤٤)

مقصود او از ظاهر حديث، ظاهر اين عبارت حديث است:

قلت: فإن كان الخبران عنكم مشهورين قد رواهما الثقات عنكم.... (٤٥)

آية اللّه‌ بروجردى وامام خمينى براى اثبات ناظر بودن مقبوله به شهرت فتوايى به دليل واحدى تمسك كرده اند. آية اللّه‌ بروجردى مى‌گويد: چيزى كه مى‌تواند شكّ ناپذير قلمداد گردد، مضمون يكى از دو روايت است نه لفظ آن.

و آن را چنين توضيح مى‌دهد:

مقتضاى ديدگاهى كه معتقد است شهرت درمقبوله ناظر به شهرت روايى است، ضرورت تمسك جستن به روايتى است كه بيشتر اصحاب آن را نقل كرده اند هرچند از آن، اعراض كرده باشند و برخلاف آن، همه وحتّى راويانش فتوا داده باشند! تن دادن به چنين لازمه اى امكان پذير نيست. روايتى از اين دست تمام شك را درخود جمع كرده است.

با اين وصف، چگونه مى‌توان حكم كرد كه خالى از شك است؟! (٤٦)

امام خمينى نيز مى‌گويد:

صرف مشهور بودن روايت بدون وجود فتوا برطبق آن، ترديد برانگيز است؛ بلكه بالاتر، اطمينان يا يقين نسبت به وجود اشكال هايى را در روايت پديد مى‌آورد؛ به خلاف موردى كه روايت به حسب فتوا ميان اصحاب مشهور گردد و مقابل آن، شاذّ و نادر به شمار آيد؛ دراين