فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٨٥ - قاعدۀ تجاوز و فراغ از نگاه آية اللّه بروجردى محمد رحمانى

نكته، لازم است:

الف) مطالب و فروعات اين قاعده فراوان است. دراين نوشته تنها مباحثى كه دركلام آية اللّه‌ بروجردى آمده بررسى مى‌شود.

ب) افزون برگزارش نظريات ايشان، دربرخى موارد، باورايشان مورد نقد قرار گرفته است.

بخشى از مباحث قاعده

ازجمله مباحث مطرح در قاعده فراغ و تجاوز عبارت است از:

١. تعريف قاعده؛

٢. قاعده تجاوز و فراغ يك قاعده اند يا دو قاعده؟

٣. اين قاعده اصولى است يا فقهى و آثار هريك چيست؟

٤. اين قاعده اصل عملى است يا اماره و ثمره هريك چيست؟

٥. مبانى قاعده؛كدام است

٦. جريان قاعده در غير باب نماز و طهارت؛

٧. عموم قاعده نسبت به اجزاى مستحب؛

٨. فراگيرى قاعده نسبت به شروط؛

٩. جريان قاعده درجزء جزء؛

١٠. جريان قاعده در اثناى شرط؛

١١. عموم قاعده درمورد غفلت؛

١٢. فراگيرى قاعده نسبت به شبهات حكميّه؛

١٣. نسبت قاعده با استصحاب؛

١٤. جريان قاعده درموردى كه احتمال اخلال عمدى داده مى‌شود؛

١٥. شرايط جريان قاعده( تجاوز از محل، اعتبار دخول درانجام كار ديگر، حدوث شك پس از عمل)؛