وى ـ برخلاف بسيارى ـ به جاى آن كه از تاريخ مستنداتى براى انديشه خود بيابد، انديشه را به دست تاريخ مى‌سپرد تا با دست يابى به نتايج تاريخى دقت و توانايى اش در فهم واقعى تر و دقيق تر موضوع اجماع و شهرت افزايش يابد. البته پيش از او عالمانى جوهره نظريّه اصول متلقات را ارائه كرده بودند. بعدا دراين باره بيشتر توضيح خواهيم داد.

دريغا كه اين نظريّه به رغم برخوردارى از ويژگى هايى همچون اتقان علمى، واقعتنگرى تاريخى و كاربرى شفّاف درعرصه استنباط درسطحى شايسته، بحث انگيز نبوده و به صورت بايسته نقد و ابرام‌هاى اصوليان را برنينگيخته است.

اين عدم واكنش علمى و سريع دربرابر نظريّه هايى نو از اين دست، بيانگر ضعف نهفته درسيستم عصبى حوزه هاى علميه است.

گويا اين نظريّه نيز به سرنوشتى همانند ابتكارهاى علمى پيشينيان كه گاه پس ازگذشت يك قرن يا بيشتر مورد توجه قرار گرفته اند، دچار خواهد شد.

انتظار است كه صاحبان انديشه، آنچنان حسّاس و دقيق گردند كه به محض ارائه شدن مبادى و مقدمات يك نظريه، به عمق آن پى ببرند و فرصت‌هاى حوزه را به توجه و تحليل آن مصروف دارند و دركوتاه مدت نتايج آن را درصورت درست بودن به جامعه علمى ارزانى بدارند.

نظريه آية اللّه‌ بروجردى با همه نيروى نهفته اى كه درخود براى به چالش كشيدن ديدگاه هاى مرسوم دارد، عملا دركوران بحث و مطالعه قرارنگرفته است. البته انديشمندانى به چشم مى‌آيند كه به اين نظريّه، توجه و رويكرد داشته اند و دامنه مطالعات خود را تا ارائه ارزيابى و تحليلى نسبت به آن، امتداد بخشيده اند. امام خمينى از آن جمله است. وى جايگاهى ويژه را به آن اختصاص داده است. چه آن كه نكاتى را به نظريّه افزوده كه لحاظ آن، نظريه آية اللّه‌ بروجردى را غناى بيشتر مى‌بخشد.

نوشتار حاضر ضمن توجه به اجماع، تلاش خود را بيشتر برمعرّفى شهرت دراصول متلقات گذاشته است. مى‌كوشيم ضمن بيان ديدگاه هاى آية اللّه‌ بروجردى، ديدگاه هاى