ولايت پدر] برثبوت ولايت او دلالت ندارند[ برسقوط ولايت او نيز دلالت ندارند.] بنابراين پس از تغيير جنسيت و از بين رفتن مردانگى با توجه به اين كه موضوع، همين شخص است مى‌توان بقاى ولايت را با استصحاب، ثابت كرد.

جواب: نخست: مرد بعد از تغيير جنسيّت، با توجه به اين كه داراى عنوان زن است، درحال حاضر عنوان «پدر» براو صدق نمى كند. بله، اين كه اين زن پيش از اين مرد و پدر آن بچه بوده، صدق مى‌كند و وقتى هم اكنون عنوان «پدر» براو صدق نكرد ولايت پدر باقى نمى ماند؛ چون موضوع آن باقى نيست. مطلب جاى درنگ است؛ زيرا در مثل اين موارد، حدوث مبدأ درصدق مشتقّ كفايت مى‌كند.

دوم: مسلّم در ذهن مسلمان ها، دخالت مردانگى در ولايت است. بنابراين، مردانگى را از احوال، و موضوع را ذات شخص قراردادن ـ گر چه زن شده باشد ـ خلاف ارتكاز است و دست كم شك داريم كه موضوع، ذات شخص است يا مرد و با وجود اين شك، جاى استصحاب ولايت نيست؛ چون موضوع آن احراز نشده است و با استصحاب نيز نمى توان موضوع را ابقا كرد؛ زيرا شك ما در موضوعيّت باقى ـ يعنى شخص ـ است.

عنوان «مرد» دراين مقام، از ديد عرف جزء احوال نيست؛ مثل عنوان تغيّر آب بانجاست درآب متغيّر، پس با توجه به دخالت مردانگى در ولايت ها قياس عنوان «مرد» با عنوان «تغيّر» درست نيست.

بلكه اين مورد مانند فروش «اسب» است كه بعد معلوم شود كه «الاغ» است، دراين جهت كه بين مبيع و موجود مباينت است و مانند موردى نيست كه اسب عربى فروخته شود بعد معلوم شود غير عربى است.

دليل ديدگاه ياد شده در فرض دوم(عدم حدوث ولايت براى مادر با تغيير جنسيّت و تبديل شدن به مرد) واضح است؛ زيرا ولايت براى عنوان «پدر» ثابت است و مادر صرفا با تغيير جنسيّت، «پدر» نمى شود؛ زيرا پدر كسى است كه بچه از منى او به وجود آمده است و كسى كه شأن او حامله شدن ووضع حمل است، پدر نيست.

به علاوه ممكن است بعد از تغيير جنسيّت نيز عنوان «مادربچه» براو صدق كند؛ زيرا