اينك كه به پژوهش درباره يكى از بزرگترين و پر نفوذترين فقيهان صاحب مكتب قرن هاى چهارم و پنجم هجرى، كه به حق لقب شيخ الطائفه را از آن خود نموده است، مى‌پردازيم، جا دارد يادى كنيم از بديل وى در ابعاد مختلف علمى و عملى، سيد الطائفه الاماميه، آية اللّه‌ العظمى سيد حسين طباطبايى بروجردى ـ اعلى اللّه‌ مقامه الشريف ـ و به مناسبت يادمان وى درچهلمين سالگرد وفاتش، به گوشه هايى از انديشه هاى وى و ارتباط بسيار نزديك حوزه هاى فكرى اين دو بزرگوار بپردازيم.

امّا به نظر مى‌رسد در بررسى اين مطلب مجبور خواهيم بود همه جوانب شخصيّت علمى سيد الطائفه، و يا بيشتر آن را مورد مطالعه و تحليل قرار دهيم؛ چه، برهرگوشه اى ازكارها و فعاليّت ها و انديشه هاى او كه انگشت بگذاريم، درمى يابيم كه به منزله حلقه هايى است متصل به هم، كه بررسى مستوفاى آن بدون چشم داشت به ديگر محورها ناممكن است و از سويى، هريك به نوعى مرتبط است با انديشه ها و خدمات علمى و فقهى شيخ الطائفه و يا مكمّل كارهاى اوست.

اهداف، روش ها، مبانى و بالاخره وسعت نظر و گستره تحقيق و نوآورى اين دو بزرگوار، از جنبه هاى مختلف، آن قدر به يكديگر نزديك است كه نمى توانيم به يك جنبه، مثلا فقه خلاف و تقريب بين المذاهب و يا آثار رجالى و حديثى ايشان اكتفا كنيم، بلكه بايد بحث را به طور ريشه اى مورد بررسى و مطالعه قرارداده و با نگاهى كلّى و فراگير، به زندگى و آثار وخدمات مرحوم بروجردى و سپس شيخ الطائفه بپردازيم؛ امرى كه كمتر ديده مى‌شود بدين شكل درمورد اين دو انديشمند، و يا ديگر فرهيختگان جامع انديش