دراين جا، به دليل استطرادى بودن اين بحث و محدوديّتى كه داريم، تنها به ارائه چارچوب و نمايى كلّى از جنبه هاى مختلف حيات علمى سيد الطائفه و آثار و خدمات او درگستره فقه و مبانى ولواحق آن، اكتفا نموده و اميدواريم درمجالى وافر آن را با تفصيل و تعميق بيشتر به بحث بگذاريم.

بدين منظور پنج محور اساسى را اصل قرارمى دهيم، كه هريك به نوعى برشكل گيرى شخصيّت علمى و فقهى آية‌اللّه‌ بروجردى و آثار و خدمات وى درعرصه هاى مختلف، مؤثر بوده است و از طريق اين پنج محور و نيز ويژگى هاى هريك، سعى مى‌كنيم به خطوط فكرى سيد الطائفه، به خصوص وجه اشتراك وارتباط وى با شيخ، دست پيدا كنيم، با اين توضيح كه آنچه درذيل هر محور به عنوان نتايج فكرى و آثار علمى درج گرديده، به منزله انجام آن دربرهه يا شرايط زمانى خاصّى نيست، بلكه مقصود بيان جهت گيرى فكرى سيد الطائفه تحت تأثير اين عوامل و شرايط است كه بالاخره درمدّت فراغت از تحصيل، درموطن خويش و يا درزمان زعامت و رياست او برحوزه علميّه قم و جهان تشيّع، به ارائه اين خطوط فكرى نائل شده است.

١. مكتب فقهى اصفهان

١.١. استادان (١)

ـ ميرزا ابوالمعالى كلباسى(١٢٤٧ـ١٣١٥ق) = علوم حديث و رجال.

ـ سيّد محمد باقر درچه اى، (١٢٦٤ـ١٣٤٢ق)= فقه و اصول.

ـ سيّد محمّدتقى مدرّس، (١٢٧٣ـ١٣٣٧ق) = فقه و اصول.

(١) جز موارد مذكور، در فلسفه و علوم عقلى نيز نزد افرادى چون ملامحمد كاشى و جهانگيرخان قشقايى به تحصيل پرداخته است.