شرط تنجیز در عقد وایقاع موضوع بحث این عنوان است.
اهم مطالب:
١. گاه عقد و ایقاع نسبت به اموری در ذات خود معلق است.
مانند تعلیق عقد بیع بر وجود مبیع و عقد اجاره بر وجود منفعت وعقد نکاح بر وجود زن ومرد. تعلیق در این موارد اشکال ندارد. بنابر این تعلیق وصیت و تدبیر بر مرگ اشکالی ندارد. چون مرگ در تحقق مفهوم وصیت وتدبیر تاثیر دارد.
٢. گاهی صحت عقد و ایقاع از نظر شرع بستگی به تحقق شرایطی دارد. مانند توقف صحت طلاق بر پاک بودن از حیض و توقف صحت بیع عصیر عنبی بر خمر نبودن و مانند توقف عقد مزارعه بر وجود آب.
این گونه شرایط، واقعی است. بنابر این اگر عقدی نسبت به آنها مقید نباشد و در واقع آن شرایط و موانع رعایت شود عقد صحیح است. در غیر این صورت باطل خواهد بود و تعلیق بر آنها نیز اشکال ندارد. در صورت شک چنانچه استصحاب وجود شرط وعدم مانع جاری باشد عقد صحیح است. چون با استصحاب تنجیز عقد تمام می‌شود.
٣. شرایط ضمن عقد، تعلیق به شمار نمی‌آید. زیرا تعلیق یعنی معلق کردن اشیاء. شرط ضمن عقد ربطی به تعلیق انشاء ندارد؛ بلکه خود به منزله عقدی مستقل در ضمن عقد است.
٤. هر گاه تعلیق بازگشتش به تقیید موضوع عقد باشد خارج از بحث است ومورد اشکال نیست. مانند این که در وصیت بگوید: اگر زید در سفر حج فوت کرد چنین وصیت می‌کنم.
یا در عقد وکالت بگوید: تورا وکیل در فروش اسبم می‌کنم چنانچه زید خریدار آن باشد.
٥. بازگشت تعلیق به توصیف