صافّات (٣٧) درباره پندار باطل بنى‌سلمه و برخى قبايل ديگر- كه ملائكه دختران خدايند- نازل شد. [١] همچنين نزول آيه ١١ حجرات (٤٩) در ارتباط با آنها نازل شد، زيرا با القاب زشت، يكديگر را صدا مى‌زدند. [٢]

بنى‌سُلَيم‌

بنى‌سليم، فرزندان سليم بن منصور از قبايل عدنانى ساكن در حجاز بودند. [٣] براساس روايتى، مقصود از مرتدان در آيه ٥٤ مائده (٥) قبايلى چند، از جمله بنى‌سليم دانسته شده است. [٤] برخى مفسّران، نزول آيه ٢٥ توبه (٩) را درباره بنى‌سليم و ديگر قبايلى دانستند كه در غزوه حنين پس از هجوم دشمن از ميدان نبرد فرار كردند. [٥] بنا به نقل ابن‌عباس، آيه ١٥٨ صافّات (٣٧) درباره پندار باطل قبايلى چون بنى‌سليم نازل شده كه بين خداوند و جنيان پيوند خويشاوندى قائل بودند. [٦]

بنى‌سهم‌

بنى‌سهم، فرزندان هُصيْص بن كعب بن لُوى و از اشراف قريش بودند. [٧] مفسّران، نزول آيات ١- ٢ تكاثر (١٠٢) را درباره تفاخر بنى‌سهم با بنى‌عبد مناف دانسته‌اند كه به كثرت تعداد افراد قبيله خود مى‌باليدند تا آنجا كه به گورستان آمدند و قبرهاى مردگان خود را شمردند. [٨]

بنى‌ضَمْرة بن كنانه‌

بنى‌ضمرة، فرزندان بكر بن عبد منات بطنى از بنى‌كنانه و ساكن در نزديكيهاى مدينه بودند. [٩] برخى مفسّران، نزول آيه ٩٠ نساء (٤) [١٠] و آيات ١، ٤ و ٧ توبه (٩) را درباره آنان و آن دسته از قبايلى- از جمله بنى‌ضمره- دانسته‌اند كه به عهد خود با رسول‌خدا (ص) وفادار ماندند و از برائت خدا و رسولش استثنا شدند. [١١]

[١] الجامع لأحكام القرآن، قرطبى، ج ١٥، ص ٨٧؛ غررالتبيان، ص ٤٤٦.

[٢] جامع‌البيان، ج ١٣، جزء ٢٦، ص ١٧١؛ الجامع لأحكام القرآن، قرطبى، ج ١٦، ص ٢١٥.

[٣] كتاب النسب، ص ٢٥٣؛ جمهرة انساب‌العرب، ص ٢٦١.

[٤] غررالتبيان، ص ٢٤٨؛ تفسير مبهمات القرآن، ج ١، ص ٤٠٤.

[٥] مجمع‌البيان، ج ٥- ٦، ص ٢٩.

[٦] الدرالمنثور، ج ٧، ص ١٣٣.

[٧] المحبّر، ص ١٦٦؛ جمهرة انساب‌العرب، ص ٤٦٤.

[٨] التبيان، ج ١٠، ص ٤٠٢؛ اسباب النزول، واحدى، ص ٤٠٠؛ مجمع‌البيان، ج ٩- ١٠، ص ٨١١.

[٩] ر. ك: الطبقات، خليفه، ص ٧٠؛ جمهرة انساب العرب، ص ١٨٥؛ معجم البلدان، ج ١، ص ٤١١.

[١٠] روض‌الجنان، ج ٦، ص ٤٩.

[١١] مجمع‌البيان، ج ٥- ٦، ص ٩ و ١٤؛ الجامع لأحكام القرآن، قرطبى، ج ٨، ص ٤٦؛ تفسير مبهمات القرآن، ج ١، ص ٥٣٢.