فرهنگ قرآن - مرکز فرهنگ و معارف قرآن - الصفحة ٣٦٣ - خوف بنىاسرائيل
يبنى إسرءيل ... ونزّلنا عليكم المنّ والسّلوى* كلوا من طيّبت ما رزقنكم ....
طه (٢٠) ٨٠ و ٨١
٤٧٩. مباح بودن تهيّه خوراكيها، از همه نواحى بيتالمقدّس براى بنىاسرائيل:
وإذ قلنا ادخلوا هذه القرية فكلوا منها حيث شئتم رغدا .... [١]
بقره (٢) ٥٨
وإذ قيل لهم اسكنوا هذه القرية وكلوا منها حيث شئتم ....
اعراف (٧) ١٦١
٤٨٠. بهانهجويى و شكايت بنىاسرائيل به موسى (ع)، از يكنواختى خوراك خويش (منّ و سلوى):
وإذ قلتم يموسى لن نّصبر على طعام وحد ....
بقره (٢) ٦١
٤٨١. «منّ و سلوى» بهتر از غذاهاى مورد در خواست بنىاسرائيل:
وإذ قلتم يموسى لن نّصبر على طعام وحد ... قال أتستبدلون الّذى هو أدنى بالّذى هو خير .... [٢]
بقره (٢) ٦١
٤٨٢. سبزيجات، خيار، سير، عدس و پياز، از خوراكيهاى مورد علاقه بنىاسرائيل:
وإذ قلتم يموسى لن نّصبر على طعام وحد فادع لنا ربّك يخرج لنا ممّا تنبت الأرض من بقلها وقثّائِها و فومها و عدسها و بصلها .... [٣]
بقره (٢) ٦١
نيز---) همين مدخل، نعمتهاى خدا بر بنىاسرائيل، غذاهاى خوب
خوف بنىاسرائيل
٤٨٣. خوف از خدا فرمان الهى به بنىاسرائيل:
يبنى إسرءيل ... وإيَّى فارهبون.
بقره (٢) ٤٠
٤٨٤. ترس بنىاسرائيل، مانع اطاعت آنان از فرمان موسى (ع) براى ورود به سرزمين مقدّس و نبرد با جبّاران:
يقوم ادخلوا الأرض المقدّسة الّتى كتب اللّه لكم و لاترتدّوا على أدباركم فتنقلبوا خسرين* قالوا يموسى إنّ فيها قوما جبّارين وإنّا لن نّدخلها حتّى يخرجوا منها فإن يخرجوا منها فإنّا دخلون.
مائده (٥) ٢١ و ٢٢
٤٨٥. ترس و هراس بنىاسرائيل از رويارويى با جبّاران حاكم بر سرزمين مقدّس:
وإذ قال موسى لقومه ...* يقوم ادخلوا الأرض المقدّسة ...* قالوا يموسى إنّ فيها قوما جبّارين وإنّا لن نّدخلها حتّى يخرجوا منها فإن يخرجوا منها فإنّا دخلون* قالوا يموسى إنّا لن نّدخلهآ أبدا مّا داموا فيها فاذهب أنت وربّك فقتلا إنّا ههنا قعدون. [٤]
مائده (٥) ٢٠- ٢٢ و ٢٤
[١] «حيث شئتم» دلالت دارد كه محدوده مكانى براى بهرهبردارى از نعمتهاى بيتالمقدس تعيين نشده بود.
[٢] «أدنى» يا از «دون» است كه در اين صورت معنايش روشن است (به معناى پايينتر است) يا از «دنو» به معناى نزديكتر است كه به قرينه «خير» مقصود از آن پستتر مىباشد. و احتمال دارد از «دنائت» (پستى) باشد (ر. ك: روحالمعانى، ج ١، جزء ١، ص ٤٣٥) بر اين اساس، معناى حقيقى «أدنى» پستتر خواهد بود.
[٣] «فوم» در لغت به معناى گندم است. برخى اهللغت گفتهاند: به معناى سير نيز بهكار مىرود (مفردات، ص ٦٥٠، «فوم»؛ الكشّاف، ج ١، ص ١٤٥) و نيز گفته شده: «فوم» به گندم و ديگر حبوباتى كه با آن نان پخته شود، اطلاق مىگردد. (مجمعالبيان، ج ١- ٢، ص ٢٥٢)
[٤] بر اساس يك احتمال، «يخافون» به معناى ترس از جبّاران است و ضمير فاعلى آن به بنىاسرائيل برمىگردد. (الميزان، ج ٥، ص ٢٩١)