تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٨٠ - طرح مسئله از حيث شبهه موضوعى
و سيجيئ بعدى اقوام يرجّعون القران ترجيع الغناء و النّوح و الرّهبانّيّة:
( و عنقريب بعد از من طائفهاى خواهند آمد كه قرآن را با ترجيع خوانده همانطورى كه غناء را بآن نحو مىخوانند و نيز بباطل نوحهسرائى كرده و رهانيّت اختيار مىنمايند).
لا يجوز تراقيهم. (اين قرآن از حلقومهاى ايشان تجاوز نمىكند).
قلوبهم مقلوبه (دلهاى ايشان واژگونه مىباشد).
و قلوب من يعجبه شأنهم. (و دلهاى كسانيكه از فعل و عمل ايشان خوشنود مىباشند).
وجه استشهاد باينحديث آنستكه:
قرائت قرآن بدون شكّ و ترديد امرى است مستحب و راجح ولى با صوت لهوى و غناء خواندن كه حرام مىباشد جايز نيست واقع شود.
كلام صاحب صحاح الّلغة
جوهرى در صحاح الّلغة مىگويد:
كلمه « لحن » مفرد الحان و لحون بوده و از همين باب است حديث « اقرؤا القرآن بلحون العرب».
و عبارت « قد لحن فى قرائته» را اهل لسان زمانى تعبير مىكنند كه شخص بواسطه قرائت ايجاد طرب و نغمهسرائى نمايد.
و جمله « هو الحن النّاس» را وقتى مىگويند كه شخص از حيث قرائت يا خواندن غناء از ديگران بهتر باشد.
پايان كلام جوهرى در صحاح.
نظريّه صاحب حدائق (ره)
مرحوم بحرانى صاحب كتاب الحدائق نظرش آنستكه كلمه « لحن » در روايت مذكور بمعناى لغت است بنابراين معناى « اقرؤا القرآن بالحان العرب» اين مىشود: