تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٦٤ - جمع بين اخبار مذكور

أو لأن الأولى في حقّ العامل قصد التّبرّع بالعمل، و قبول ما يعطى على وجه التّبرّع ايضا، فلا ينافى ذلك ما ورد من قوله عليه السّلام لا تستعملنّ اجيرا حتّى تقاطعه.

ترجمه:

مناط حصول تدليس‌

سپس مرحوم مصنّف مى‌فرمايند:

تدليس باشيائيكه ذكر شد حصول و تحقّقش باينستكه در خاطب يا مشترى صرفا رغبت و ميل حاصل شود اگرچه بدانند بياض و صفاء واقعيّتى نداشته و مجرّد جلوه‌اى بيش نيست بلكه حدوث آن بواسطه اين امور مى‌باشد بطورى كه اگر اينها نباشند بياض و صفاء نيز منتفى است، بنابراين صحيح نيست گفته شود:

چون اثر اين امور بر شخص بيننده مخفى نيست لاجرم تدليس نيز حاصل نمى‌باشد.

بنابراين سزاوار است بگوئيم:

زن حرّه و يا كنيزى كه لباس سرخ يا سبز به تن نموده و بدينوسيله چنين مى‌نمايد كه بدنش سفيد و داراى صفاء و طراوت مى‌باشد مرتكب تدليس شده و اين مورد را نيز مى‌بايد از مصاديق تدليس شمرد زيرا ملاك و مناط تدليس را واجد مى‌باشد.

دقّت در مرسله فقيه‌

سپس مى‌فرمايند:

مرسله‌اى كه از فقيه نقل شد مدلولش كراهت كسب ماشطه در صورتيكه اجرت معيّن را شرط كند مى‌باشد چنانچه از كتاب مقنع و غير آن نيز فتواى بآن نيز حكايت شده است.

و مقصود امام عليه السّلام از « اذا قبلت ما تعطى» اينستكه ماشطه در وقت عمل بنائش بر اين باشد كه صاحب عمل هرچه بوى داد بپذيرد و اگر نيّتش اين نبوده بلكه اجرتى خاصّ براى خويش معيّن كند مرتكب امرى مكروه شده است و