تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣٦ - مسئله ششم تنجيم و حكم آن
نيز باران مىآيد.
مرحوم خواجه از وى نپذيرفت و شب بالاى بام استراحت نمود، اندكى كه از شب گذشته باران باريد و موجب تعجّب وى گشت.
سپس مرحوم مصنّف مىفرمايند:
مخفى نماند آنچه عنقريب در بيان عدم جواز تصديق منجّم خواهيم گفت مقصودمان غير اينقسم است يا اساسا ادلّه حرمت تصديق منصرف به غير اينقسم مىباشد چه آنكه معناى تنجيم را قبلا گفتيم و معلوم شد معناى تنجيم بر اينقسم صادق نمىباشد.
شرح مطلوب
قوله: اذا كان على وجه الظّنّ: ضمير در « كان » به اخبار راجع است.
قوله: تجربة محصّلة: يعنى تجربهاى كه براى مخبر حاصل شده.
قوله: من دون اعتقاد ربط بينهما: ضمير در « بينهما » به حادثه و وضع خاصّ راجع است.
قوله: بل الظّاهر حينئذ: يعنى حين عدم اعتقاد ربط بينهما.
قوله: لما عرفت من معنى التّنجيم: مقصود از معناى تنجيم كه قبلا ذكر شد معنائى است كه مرحوم محقّق ثانى در جامع المقاصد بيان فرمود و آن عبارتست از اخبار از احكام نجوم باعتبار حركات فلكيّه و اتّصالات كوكبيّه و ظاهر اينمعنا دلالت دارد بر اينكه مخبر بحكمى كه مىكند معتقد است.
متن:
الثّالث
الاخبار عن الحادثات و الحكم بها مستندا الى تأثير الاتّصالات المذكورة فيها بالاستقلال، أو بالمدخليّة و هو المصطلح عليه بالتّنجيم: فظاهر الفتاوى و النّصوص حرمته مؤكّدة فقد أرسل المحقّق في المعتبر عن النّبي صلّى اللّه عليه و آله أنّه من صدّق منجّما أو كاهنا فقد كفر بما أنزل على محمّد صلّى اللّه عليه و آله: و هو يدلّ على حرمة حكم المنجّم بأبلغ وجه.