تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ٢٤٩ - فصل اول در معرفت مشك و خاصيت آن

و بعد از مشك ختنى مشك تبّتى از ديگر مشكها بهتر باشد.

و نافهاء خرد بود، نافه بوزن سه مثقال تا چهار مثقال (بيش) برنيايد[١].

و بر وى موى اندك بود. و مشك او بعضى زرد باشد، و بعضى سياه «بود.

و سياه‌[٢]» زرد را تفّاحى خوانند.

و سبب زردى آن باشد كه تازه‌تر بود. و سبب سياه آنكه كهنه‌تر باشد، چه خون تازه سرخ بود، و خون كهنه سياه.

و بعد از آن مشك طوسمسى باشد. و اين نوع بتبّتى نزديك باشد.

و موى نافه آن سفيد باشد، بعضى بزردى زند. يك نافه‌[٣] از آن بوزن هفت مثقال برآيد.

بعد از آن بنيالى‌[٤] باشد. و آن مشك بيشتر ريخته فروشند بى‌نافه.

اما مشك نيك نباشد[٥]. و درو شافهاء بزرگ بود.

و جائى كه مشك تبّتى يك مثقال بايد، از اين مشك نيم مثقال تمام باشد، و آنرا از مشك تبّتى بازپس دارند. جهت آنكه ريخته فروشند بى‌نافه.

بعد از آن مشك خطائى بود، كه از سرحدّ خطا آرند. و بمشك ختنى ماند، كه نافه او هم نسو[٦] باشد، و بى‌موى بود.

امّا در قوّت از تبّتى كمتر باشد. [ (و با تبّتى بهم فروشند. و بهاى خطائى كمتر باشد[٧])، از آنكه مشك او ضعيف‌تر بود.

[١]ب: يا چهار مثقال بود- ع: تا چهار مثقال برنيايد

[٢]در- ب، ج- نيست‌

[٣]ب: و نافه‌

[٤]ب: ميسالى- ج، ن: سالى (در هر دو نسخه بى‌نقطه است)

[٥]ب: نباشد- ع: باشد

[٦]ع: نسر

[٧]ب: اما در قوت و مضرت حدت مشك بكافور دفع توان كرد. و اللّه اعلم.