تنسوخ نامه ايلخاني - الطوسي، الخواجة نصير الدين - الصفحة ١٠٦ - سخن در اصلاح مرواريد فاسد
كشد، نزول آب بازدارد. و اگر لؤلؤ آبساى را در زير دندانى گيرند كه درد كند، درد آن ساكن گردد[١]. [انشاء اللّه]
سخن در اصلاح مرواريد [فاسد]
و آن انواع است، امّا اصلاح بهترين علاجها آنست كه طبقه عليا كه فساد پذيرفته باشد، از وى[٢] جدا كنند، اگر همه فاسد نشده باشد. و اگر سوراخ مرواريد فراخ شده باشد، بسبب آنكه آنرا[٣] در زر يا در ريسمان بسيار[٤] كشيده باشند، و آن عيبى بزرگ است مرواريد را[٥]، و تدبير اصلاح[٦] او آنست كه دو دانه مرواريد خرد را بگيرند چنانچه هم آب آن [دانه] باشد[٧] و آنرا در سوراخ مرواريد[٨] سازند، آنگاه بمصطكى مدبّر ٢٨ الصاق كنند «و يا دو پاره صدف را در عرض بسايند، و يا سوراخ سازند، و بمصطكى مدبّر[٩] الصاق كنند[١٠]» بعد از آن سوراخ [كنند].
و اگر سوراخ بيش از حدّ فراخ باشد، دو نيم روى هم طبع هم آب بر آن سازند، و الصاق كنند.
و اگر بر دانه لؤلؤ خوردگى يا شكستگى[١١] باشد، بگيرند پارهاى از نيم روى و بر آنجا وصل كنند، و روى آنرا بسنگ نرم كنند[١٢]، و بچوب خرزهره جلا دهند.
[١]ع: گردد- ب: شود
[٢]ع: ازو
[٣]م، ع: او را
[٤]م:
زياده
[٥]ع: لؤلؤ را
[٦]ع: تدبير اصلاح- ن، ج: و تدبير و اصلاح
[٧]ع: باشند
[٨]م: آن مرواريد
[٩]كلمه (مدبر) در ن، ج: نيست
[١٠]آنچه در ميان علامت «» است در م: نيست
[١١]م: لؤلؤ خود كه با شكستگى
[١٢]ع: كشند.