يك كدام از دو قطعه از يكى باشد وحاصل ديگرى مال ديگر زيرا كه معلوم نيست اعتبار مشاع بودن حصه آنها مگر در اصل عقد " نهم " معتبر نيست در صحت مزارعه آنكه زمين از اول مدت يا در سال اول قابل زراعت باشد بلكه جايز است مزارعه نمودن زمين بائر كه زراعت كردن آن ممكن نيست مگر باصلاح وتعمير آن تا يك سال يا زيادتر وبنابر اين هر گاه زمين وقف خاص يا عام بائر شده باشد براى متولى جائز است كه چندين ساله بديگرى مزارعه دهد بطورى كه مصلحت موقوف عليه باشد تا آن را تعمير واصلاح كند ومثلا تا دو سال حاصل آن از عامل باشد بازاء مصارف تعمير وبعد از آن مشترك باشد بطور اشاعه بحصه معين " دهم " در اخبار وارد شده كه براى زارع مستحب است وقت تخم افشاندن اين دعا بخواند (اللهم قد بذرنا وانت الزارع واجعله حبا متراكما) ودر بعض اخبار است كه اگر بخواهى زراعت كنى يك كف از بذر در دست بگير رو بقبله سه مرتبه بگو (افرأيتم ما تحرثون وانتم تزرعونه ام نحن الزارعون) بعد از آن سه مرتبه بگو (بل الله الزارع) بعد از آن بگو (اللهم اجعله حبا مباركا وارزقنا فيه السلامة) بعد از آن قبضه بذر را در آب به پاش ومنقول است كه وقتيكه حضرت ادم عليه السلام بزمين آمد ومحتاج بطعام وشراب شد شكايت بجبرئيل ع نمود جبرئيل ع عرض كرد اى آدم زراعت كن حضرت فرمود پس مرا دعائى تعليم نما عرض كرد بگو (اللهم اكفنى مؤنة الدنيا وكل هول دون الجنة والبسنى العافية حتى تهنئنى المعيشة) (باب دويم در مساقات) وحقيقت آن معامله ايست بر درختستان كه ريشه هاى آنها در زمين ثابت باشد كه آن را آب دهد بحصه از ميوه آن واين معامله ايست عقلائيه واخبار كثيره دلالت بر مشروعيت آن دارد واحكام آن در ضمن دو فصل بيان مىشود (فصل اول) در شرايط آن وان چند امر است " اول " ايجاب وقبول وكفايت مىكند در آنها هر لفظيكه دلالت كند بر معناى مذكور خواه بصيغه ماضى باشد يا مضارع يا بصيغه امر يا بجمله اسميه با قصد انشاء آن بهر لغتى باشد چه عربى يا فارسى يا تركى وامثال آنها وبعد از ايجاب قولى قبول فعلى كافى است ومعاطات نيز در آن كافى است " دويم " بلوغ وعقل واختيار " سيم " ممنوع نبودن از تصرف بسبب سفه يا فلس " چهارم " آنكه ريشه هاي آن را عينا يا منفعة يا منفعت آن را مالك باشد يا آنكه تصرف او در آن نافذ باشد بسبب ولايت يا وكالت يا توليت " پنجم " معلوم ومعين