برمىگردد والا نسبت بباقي مانده مدت ومحتمل است در اينجا نيز بگوئيم تمام برمىگردد واجرة المثل زمان گذشته را ضامن است ولى بعيد است وهر گاه في الجملة خرابي بهم رسانده كه انتفاع بان ممكن است خيار براى مستأجر ثابت است واگر فسخ كند حكم بر كشتن تمام اجرة المسمى مطلقا ورجوع باجرت المثل زمان گذشته قوة دارد واگر بعض مرافق خانه خراب شود اجاره نسبت بباقي مانده خانه صحيح است وبراى مستأجر خيار تبعض صفقه ثابت است واگر موجر فورا خرابى آن را تعمير نمايد كه انتفاعي از مستأجر فوت نشود خيار فسخ نيز ندارد بنابر اقوى (مسألة ١٠) اگر موجر عين مستأجره را تسليم ندهد جبرا از او بگيرند واگر مستأجر نتواند جبرش كند او را مىرسد اجاره را فسخ كند واجرت را بگيرد يا بهمان حال باقي گذارد ومطالبه عوض منفعتى كه از او فوت شده نمايد چنانچه چنين است اگر موجر عين را بعد از تسليم بلا فاصله يا بعد از مدتى از مستأجر بگيرد و هر گاه در اثناء باشد وباين فسخ كند مقابل آنچه از مدت باقي مانده از اجرت پس گيرد واحتمال قوى مىرود كه بتواند تمام اجرت را پس گيرد واجرة المثل گذشته را باو بدهد (مسألة ١١) هر گاه ظالم منع كند مستأجر را از انتفاع بعين مستأجره پيش از قبض مخير است فسخ كند واجرت را پس گيرد يا آنكه عوض آنچه فوت شده از ظالم مطالبه كند واحتمال قوى مىرود كه رجوع بظالم متعين باشد واگر ظالم بعد از قبض او را از انتفاع منع كند يا آنكه عين را غصب كند خيار فسخ ندارد بلكه معين است رجوع بظالم خواه منع ظالم بعد از قبض واوايل مدت اجاره باشد يا در اثناء آن واگر ظالم عين را در اثناء مدت بمستاجر برگرداند خيارش باقى است لكن نمىتواند فسخ كند الا جميع مدت را (مسألة ١٢) اگر براى مستأجر عذرى حادث شود كه نتواند استيفاء منفعت نمايد مثل آنكه حيواني را اجاره كرده براى سوارى ومريض شود بطورى كه قدرت سوارى نداشته باشد ظاهر بطلان اجاره است در صورتيكه اجاره كرده براى سوارى خودش بقيد مباشرت وهم چنين است عذرهاى ديگر ومحتمل است عدم بطلان بلى اگر عذر عام حادث شود قطعا اجاره باطل مىشود زيرا كه عين از قابليت استيفاء منفعت افتاده در اين حال (مسألة ١٣) هر گاه عين مستأجره يا محل عمل بتلف سماوى تلف شود مثل آنكه حيوانى مستأجره بميرد اجاره باطل مىشود واگر مستأجر آن را تلف كند بمنزله قبض آن است واگر موجر تلف كرده مستأجر مخير است او را تضمين كند بانكه