رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٢ - چهارم شكّ كثيرالشّك

مسأله ١٠٦٨. اشخاص وسواسى نبايد به يقين و شكّ خود عمل كنند بلكه مطابق اشخاص معمولى عمل كنند خواه يقين براى آنها حاصل شود يا نه، و الّا در بسيارى از موارد نمازشان باطل خواهد بود.

پنجم: شكّ امام و مأموم‌

مسأله ١٠٦٩. اگر امام جماعت در عدد ركعتهاى نماز شك كند، مثلًا نداند سه‌ركعت خوانده يا چهارركعت، هرگاه مأموم بداند چهار ركعت خوانده با علامتى به امام مى‌فهماند و امام بايد مطابق آن عمل كند؛ و بعكس اگر امام مى‌داند چند ركعت خوانده، ولى مأموم شك مى‌كند، بايد از امام پيروى كند و به شكّ خود اعتنا نكند.

مسأله ١٠٧٠. براى آگاه كردن امام ممكن است به عدد ركعات نماز دست بر زانو بزند، يا «اللَّه اكبر» بگويد و يا به هر ترتيب ديگر كه سخن گفتن و انجام كارى بر خلاف نماز نباشد؛ ولى نبايد قبل از امام برخيزد و نماز خود را ادامه دهد.

ششم: شكّ در نماز مستحبّى‌

مسأله ١٠٧١. هرگاه در عدد ركعتهاى نماز مستحبّى شك كند مخيّر است بنا را بر كمتر بگذارد يا بيشتر، مگر اين كه طرف بيشتر، نماز را باطل كند كه در اين صورت بنا را بر كمتر مى‌گذارد، مثلًا اگر ميان يك و دو شك كند مخيّر است بنا را بر يك يا دو بگذارد، امّا اگر در ميان دو و سه شك كند حتماً بنا را بر دو، مى‌گذارد.

مسأله ١٠٧٢. كم و زياد شدن ركن در نافله نيز اشكال دارد.

مسأله ١٠٧٣. شك در افعال نماز مستحب با نماز واجب فرق ندارد، مثلًا اگر شك در حمد يا ركوع كند چنانچه محل آن نگذشته، بايد به جا آورد؛ و اگر محلّ آن گذشته، اعتنا نكند.

مسأله ١٠٧٤. در نمازهاى مستحبّى بنابر احتياط واجب بايد به ظنّ و گمان خود