رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩١ - مصرف خمس

مجتهد مصلحت ببيند ممكن است مقدارى از سهم امام عليه السلام را به خودش ببخشد.

مسأله ١٥٧١. اگر كسى بخواهد وجوهات شرعيّه خود را به مجتهدى كه از او تقليد نمى‌كند بدهد در صورتى جايز است كه مرجع تقليدش اجازه دهد.

مسأله ١٥٧٢. به سيّدى كه عادل نيست مى‌توان خمس داد، ولى احتياط واجب آن است به كسى بدهند كه آشكارا گناه نكند؛ و اگر در سفر مانده است در صورتى مى‌توان به او خمس داد كه سفرش سفر معصيت نباشد، مگر اين‌كه توبه كند و باقيمانده سفر را در طريق معصيت انجام ندهد.

مسأله ١٥٧٣. به سيّدى كه دوازده امامى نيست نمى‌توان خمس داد و همچنين به كسى كه واجب‌النّفقه است، مثلًا انسان نمى‌تواند به زنش كه سيّده است خمس خود را بدهد، مگر اين كه آن زن ناچار باشد مخارج اشخاص ديگرى را كه واجب‌النّفقه مرد نيستند بپردازد.

مسأله ١٥٧٤. سيّد بودن سادات از چند راه ثابت مى‌شود:

١. دو نفر عادل سيّد بودن او را تصديق كند (يك نفر نيز كافى است).

٢. در شهر و منطقه خود مشهور باشد كه سيّد است، خواه اين شهرت سبب يقين شود يا گمان.

مسأله ١٥٧٥. سادات فقيرى كه مخارج آنها بر ديگرى واجب است، اگر آن شخص نتواند خرج او را بدهد، مى‌توان به او خمس داد؛ مثلًا زن سيّده‌اى كه شوهرش قادر به اداره زندگى او نيست مى‌تواند خمس بگيرد.

مسأله ١٥٧٦. بنابر احتياط واجب، سادات نمى‌توانند بيش از مخارج يك سال خود را از خمس بگيرند.

مسأله ١٥٧٧. بردن خمس از شهرى به شهر ديگر مانعى ندارد، خواه در شهر خودش مستحقّى باشد يا نه، ولى در هر صورت اگر تلف شود احتياط واجب آن است كه از اموال ديگرش بپردازد؛ مخارج حمل و نقل نيز بر عهده اوست. امّا اگر به نماينده حاكم شرع دهد و او از شهرى به شهر ديگر ببرد و تلف شود چيزى بر او نيست.