رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٧ - ٥ جواهراتى كه با غوّاصى به دست مىآيد

حرام بيشتر از خمس بوده، بنابر احتياط واجب بايد مقدارى را كه مى‌داند از خمس بيشتر بوده به مصرفى برساند كه هم مصرف خمس باشد و هم صدقه.

مسأله ١٥٤٦. هرگاه خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد، بعد صاحبش پيدا شود، بنابر احتياط واجب بايد عوض آن را به او بدهد، همچنين اگر مالى كه صاحبش را نمى‌شناسد به نيّت صدقه از جانب صاحبش بدهد و بعد صاحبش پيدا شود و راضى نشود.

مسأله ١٥٤٧. هرگاه انسان بداند مال او با اموال ديگران مخلوط شده و مقدار آن معلوم باشد و بداند كه مالك آن از چند نفر معيّن بيرون نيست، ولى نتواند مالك را بطور معيّن تشخيص دهد، بايد در بين همه آنها بطور مساوى تقسيم كند.

٥. جواهراتى كه با غوّاصى به دست مى‌آيد

مسأله ١٥٤٨. هرگاه انسان به واسطه فرو رفتن در دريا جواهراتى از قبيل لؤلؤ و مرجان و مانند آن از دريا بيرون آورد بايد خمس آن را بدهد، به شرط آن‌كه قيمت آن بعد از كم كردن مخارج بيرون آوردن كمتر از يك مثقال شرعى طلاى سكه دار نباشد (مثقال شرعى ١٨ نخود است) خواه آن جواهرات معدنى باشد يا روييدنى و خواه در يك مرتبه از دريا بيرون آورد يا در چند دفعه پشت سر هم و با فاصله كه عرفاً يك مرتبه حساب شود، از يك جنس باشد يا از چند جنس.

مسأله ١٥٤٩. هرگاه چند نفر جواهراتى را از دريا بيرون آورند، بنابر احتياط لازم نيست سهم هر كدام به اندازه نصاب برسد، بلكه اگر مجموعاً به اندازه نصاب باشد بايد خمس آن را بدهد.

مسأله ١٥٥٠. هرگاه بدون فرو رفتن در دريا جواهرات را با اسبابى بيرون آورند و يا از روى آب دريا و يا از كنار دريا بگيرند، چنانچه قيمت آن بعد از كم كردن مخارج، به حدّ نصاب برسد، احتياط واجب آن است خمس آن را بدهند.

مسأله ١٥٥١. ماهى و حيوانات ديگرى را كه از دريا مى‌گيرند خمس ندارد، ولى‌