رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٨ - زكات غلّات

مسأله ١٦٠٩. اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد، يعنى زراعت و ميوه آنها در يك وقت به دست نمى‌آيد، گندم يا جو يا خرما و انگور داشته باشد، همه آنها محصول يك سال حساب مى‌شود و چنانچه چيزى كه اوّل مى‌رسد به اندازه نصاب باشد بايد زكات آن را بدهد و زكات بقيّه را هر وقت به دست آيد مى‌پردازد؛ و اگر آنچه اوّل مى‌رسد به اندازه نصاب نباشد، صبر مى‌كند تا بقيّه آن برسد، اگر روى هم رفته به مقدار نصاب شود زكات آن واجب است.

مسأله ١٦١٠. اگر درخت خرما يا انگور در يك سال دو مرتبه ميوه دهد چنانچه روى هم به مقدار نصاب باشد، زكات آن را بنابر احتياط واجب بايد بدهد.

مسأله ١٦١١. اگر زكات خرما يا كشمش بر او واجب باشد نمى‌تواند زكات را از رطب تازه يا انگور بدهد (ولى مى‌تواند رطب تازه يا انگور را به مستحق بفروشد بعد بدهى او را از باب زكات حساب كند). امّا اگر بخواهد رطب يا انگور را قبل از خشك شدن بفروشد، مى‌تواند زكات آن را از خودش بدهد.

مسأله ١٦١٢. هرگاه كسى از دنيا برود در حالى كه هم زكات واجب بر ذمّه اوست و هم بدهى به مردم دارد، اوّل بايد تمام زكات را از مالى كه زكات آن واجب شده بدهند، بعد دين او را ادا كنند؛ و اين در صورتى است كه مالى كه زكات به آن تعلّق گرفته موجود باشد.

مسأله ١٦١٣. هرگاه كسى كه بدهكار است و زراعتى نيز دارد فوت كند و ورثه پيش از آن كه زكات زراعت واجب شود، دين او را از اموال ديگرى بدهند، هركدام از ورثه سهمش به اندازه زكات برسد بايد زكات را بدهد؛ امّا اگر دين او را قبل از واجب شدن زكات نپردازند، چنانچه مال ميّت فقط به اندازه دين است، زكات واجب نمى‌شود.

مسأله ١٦١٤. اگر محصول زراعت او خوب و بد دارد بايد زكات هر كدام را از خود آن بدهد و يا قيمتش را حساب كند و نمى‌تواند زكات همه را از جنس بد بدهد و اگر همه را از خوب بدهد بهتر است.