رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٠ - چهارم شكّ كثيرالشّك

مسأله ١٠٥٧. هرگاه شك كند كه‌ «سلام» نماز را گفته يا نه، يا شك كند درست گفته يا نه، چنانچه وارد نماز ديگرى شده، يا مشغول كارى است كه نماز را به هم مى‌زند، و از حال نمازگزار بيرون رفته نبايد به شكّ خود اعتنا كند و اگر پيش از اينهاست بايد برگردد و سلام را بگويد.

دوم: شكّ بعد از سلام‌

مسأله ١٠٥٨. هرگاه بعد از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بود يا نه، خواه شك مربوط به عدد ركعتهاى نماز باشد، يا شرايط نماز، (مانند قبله و طهارت) و يا اجزاى نماز (مانند ركوع و سجود)، به شكّ خود اعتنا نمى‌كند.

سوم: شكّ بعد از وقت‌

مسأله ١٠٥٩. هرگاه بعد از گذشتن وقت نماز شك كند كه نماز را خوانده يا نه يا حتّى گمان كند نخوانده است، به شك اعتنا نكند، ولى هرگاه پيش از گذشتن وقت نماز شك كند، بايد نماز را به‌جا آورد، حتّى اگر گمان دارد نماز را خوانده كافى نيست.

مسأله ١٠٦٠. هرگاه بعد از گذشتن وقت نمازظهر و عصر بداند فقط چهار ركعت نماز خوانده، ولى نداند به نيّت ظهر بوده يا عصر، بايد چهار ركعت نماز قضا به نيّت ما فى الذّمّه (يعنى نمازى كه بر او واجب است) خواه ظهر يا عصر به جا آورد؛ امّا اگر بعد از گذشتن وقت نماز مغرب و عشا بداند يكى از آن دو نماز را به جا آورده ولى نداند مغرب بوده يا عشا بايد هم نماز مغرب را قضا كند و هم عشا را.

چهارم: شكّ كثيرالشّك‌

مسأله ١٠٦١. «كثيرالشّك» يعنى كسى كه زياد شك مى‌كند نبايد به شكّ خود اعتنا كند، خواه در عدد ركعات نماز باشد، يا در اجزاى نماز، يا شرايط نماز.