رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠١ - چهارم شكّ كثيرالشّك

مسأله ١٠٦٢. كثيرالشّك كسى است كه بگويند زياد شك مى‌كند و اگر كسى در يك نماز سه مرتبه شك كند يا در سه نماز پشت سرهم شك كند كثيرالشّك است.

مسأله ١٠٦٣. هرگاه به خاطر يك حالت فوق العاده مانند بيمارى، غضب يا مصيبت موقّتاً گرفتار حالت كثرت شك شود بايد به شكّ خود اعتنا كرده و مطابق احكام آن رفتار كند.

مسأله ١٠٦٤. منظور از اعتنا نكردن به شك اين است كه آن طرف را كه به نفع اوست بگيرد، مثلًا اگر شك كند سجده يا ركوع را به جا آورده، بنا بگذارد كه به جا آورده است، هرچند از محل آن نگذشته است؛ يا اگر شك كند نماز صبح را دو ركعت خوانده يا سه ركعت، بنا بگذارد كه دو ركعت خوانده است.

مسأله ١٠٦٥. كسى كه فقط در يك مورد نماز زياد شك مى‌كند (مثلًا در حمد و سوره) چنانچه در چيزهاى ديگر شك كند بايد به دستور شك عمل نمايد، تنها در موردى كه زياد شك مى‌كند اعتنا نخواهد كرد؛ همچنين اگر كسى در نماز معيّنى مانند نماز صبح زياد شك مى‌كند، فقط در آن بايد اعتنا نكند؛ و نيز اگر كسى در مكان مخصوصى (مثلًا وقتى در ميان جمع نماز مى‌خواند) زياد شك مى‌كند فقط در همان جا اعتنا به شكّ خود نمى‌كند.

مسأله ١٠٦٦. هرگاه انسان شك كند كثيرالشّك شده يا نه بنا مى‌گذارد كثيرالشّك نشده؛ و بعكس اگر كثيرالشّك بوده، تا يقين نكند به حال معمولى برگشته، بايد به شكّ خود اعتنا نكند.

مسأله ١٠٦٧. كسى كه زياد شك مى‌كند اگر شك كند ركنى را به جا آورده يا نه (مانند ركوع) و به آن اعتنا نكند بعد يادش بيايد كه آن را به جا نياورده است، چنانچه وارد ركن بعد نشده بايد آن را به جا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده نمازش باطل است؛ ولى اگر غير ركن باشد و بعد يادش بيايد كه به جا نياورده، چنانچه وارد ركن بعد نشده بجا مى‌آورد و اگر وارد ركن بعد شده بر نمى‌گردد و نمازش صحيح است.