رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٧ - زكات غلّات

چاههاى عميق و نيمه عميق و كم عمق، يا به‌وسيله دلو و دست و حيوان از چاه يا رودخانه آب بكشد و آن را مشروب سازد زكات آن بيست يك است.

مسأله ١٦٠٣. اگر زراعتى با آب باران و آب چاه آبيارى شود، چنانچه يكى از آنها بقدرى كم باشد كه به حساب نيايد، بايد مطابق آن‌كه غالباً آبيارى شده زكات بدهد، ولى اگر از هر دو به مقدار قابل توجهى آبيارى شده است، مثلًا نصف يا ثلث مدّت با آب باران و بقيّه با آب چاه آبيارى شده بايد زكات آن را نيمى به حساب ده يك و نيمى به حساب بيست يك بدهد.

مسأله ١٦٠٤. اگر نداند كه آبيارى با آب باران بوده يا با آب چاه و مانند آن، فقط بيست يك بر او واجب‌است.

مسأله ١٦٠٥. هرگاه زراعت با آب باران و نهر آبيارى شود و احتياجى به آب چاه نداشته باشد امّا با آن نيز آبيارى گردد و اين كار تاثيرى در محصول نداشته باشد، زكات آن ده يك است؛ و اگر بعكس با آب چاه آبيارى شود و آب باران نيز بر آن ببارد امّا تأثيرى نگذارد، زكات آن بيست يك است.

مسأله ١٦٠٦. هرگاه زراعتى را با آب چاه آبيارى كنند و در زمين مجاور آن زراعتى باشد كه از رطوبت آن زمين استفاده كند و محتاج به آبيارى نشود، زكات زراعتى كه با آب چاه آبيارى شده، بيست يك و زكات زراعتى كه مجاور آن است ده يك مى‌باشد.

مسأله ١٦٠٧. مخارجى را كه براى زراعت كرده از جمله قيمت بذرى كه براى زراعت پاشيده، مى‌تواند از محصول كم كند و زكات بقيّه را بپردازد؛ هرچند احتياط مستحب آن است كه كم نكند.

مسأله ١٦٠٨. هرگاه درخت انگور يا خرما را بخرد، قيمت آن مسلّماً جزءِ مخارج نيست؛ و اگر خرما يا انگور را پيش از رسيدن بخرد، احتياط واجب آن است كه پول آن را نيز از محصول كم نكند؛ همچنين پولى را كه براى خريد زمين مى‌دهد جزءِ مخارج نيست.