رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٣ - معاملات حرام و باطل

معامله احكام آن را مى‌دانسته و بعد از معامله شك كند صحيح انجام داده يا نه، معامله او صحيح است.

معاملات مكروه‌

مسأله ١٧٥١. بسيارى از فقها معاملات زير را مكروه شمرده‌اند و بهتر است از آنها اجتناب شود:

١. صرّافى و هر كارى كه ممكن است انسان را به رباخوارى يا ساير اعمال حرام بكشاند. ٢. كفن فروشى، هرگاه به صورت شغل و حرفه درآيد. ٣. معامله با افراد پست و كسانى كه اموالشان مشكوك است، هر چند ظاهراً اموالشان حلال باشد. ٤. معامله بين اذان صبح و اوّل آفتاب. ٥. داخل شدن در معامله كسى كه اقدام به خريدن چيزى كرده و هنوز معامله او تمام نشده است.

معاملات حرام و باطل‌

مسأله ١٧٥٢. در موارد زير معامله باطل است:

١. خريد و فروش عين نجس يعنى چيزهايى كه ذاتاً نجس است بنابر احتياط واجب (مانند بول و غائط و خون) بنابراين، خريد و فروش كودهاى نجس اشكال دارد، ولى استفاده از آنها بى‌مانع است، امّا خريد و فروش خون در عصر و زمان ما كه براى نجات مجروحين و بيماران مورد استفاده قرار مى‌گيرد جايز است و همچنين خريد و فروش سگ شكارى و نگهبان. ٢. خريد و فروش اموال غصبى، مگر آن كه صاحبش معامله را اجازه دهد. ٣. خريد و فروش چيزهايى كه منافع معمولى آن حرام است، مانند آلات موسيقى و قمار. ٤. خريد و فروش چيزهايى كه در بين مردم مال محسوب نمى‌شود؛ هرچند براى شخص خاصّى ارزش داشته باشد مانند بسيارى از حشرات. ٥. معاملاتى كه در آن ربا باشد.

٦. فروختن اجناس تقلّبى كه خريدار از وضع آن خبر ندارد، مانند فروختن شير