رسالة توضيح المسائل - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨١ - احكام سجود

مسأله ٩٦٨. سجده بر سنگ آهك و سنگ گچ چه قبل از پخته شدن و چه بعد از آن، صحيح است؛ همچنين بر آجر و سفال و سيمان نيز جايز است.

مسأله ٩٦٩. سجده بر كاغذ مطلقا صحيح است.

مسأله ٩٧٠. بهتر از هر چيز براى سجده، خاك- مخصوصاً «تربت حضرت سيّد الشّهداء عليه السلام»- است كه يادآور خونهاى شهيدان مى‌باشد.

مسأله ٩٧١. هرگاه چيزى كه سجده بر آن صحيح است در اختيار ندارد، يا به واسطه گرمى و سردى زياد نمى‌تواند بر آن سجده كند، بايد بر لباسش اگر از كتان يا پنبه است سجده كند؛ و اگر از چيز ديگر (مثلًا از پشم) است بر همان يا بر فرش سجده نمايد؛ و اگر آن هم ممكن نيست بر فلزّات و اشياء معدنى سجده كند؛ و اگر مطلقا چيزى پيدا نمى‌كند كه بتوان بر آن سجده كرد، بر پشت دست خود سجده مى‌كند؛ بنابر اين پشت دست آخرين چيزى است كه مى‌توان بر آن سجده كرد.

مسأله ٩٧٢. هرگاه در سجده اوّل مهر به پيشانى بچسبد بايد آن را براى سجده دوم از پيشانى جدا كند؛ و اگر به همان حال به سجده دوم رود، اشكال دارد.

مسأله ٩٧٣. هرگاه در اثناء نماز چيزى را كه سجده بر آن صحيح است از دست بدهد، مثلًا بچّه‌اى آن را بردارد، چنانچه وقت نماز باقى است نماز را تمام كرده و بنابر احتياط دوباره مى‌خواند؛ و اگر وقت تنگ است قضا ندارد؛ در هر دو صورت به ترتيبى كه در دو مسأله قبل گفته شد عمل نمايد.

مسأله ٩٧٤. هرگاه در حال سجده متوجّه شود پيشانى را بر چيزى گذارده كه سجده بر آن جايز نيست، اگر ممكن است و منافات با صورت نماز گزار ندارد پيشانى را به روى چيزى كه سجده بر آن صحيح است بكشد؛ و اگر دسترسى ندارد و وقت تنگ است به دستور مسأله پيش عمل كند.

مسأله ٩٧٥. هرگاه بعد از نماز يابعد از سجده متوجّه شود بر چيزى سجده كرده كه سجده بر آن جايز نبوده، نمازش صحيح است.

مسأله ٩٧٦. سجده كردن براى غير خداوند متعال حرام است؛ و بعضى از مردم‌