فلسفه اسلامى و اصول ديالك تيك - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٣ - اصل جهش وانقلاب

اصل چهارم ديالكتيك

٣٠

آخرين اصلى كه ماركسيسم براى فلسفه خود تدارك ديده اصل جهش و انقلاب در طبيعت وجامعه است، بدين معنى كه، تغييرات جزئى در طبيعت وجامعه، با يك حركت ناگهانى به تغييرات كلى بدل مى شود و به تعبير خود اين مكتب، كميتها كه همان تغييرات جزئى است، به خوبى، به كيفيتها كه همان تغييرات جوهرى و نوعى است تبديل مى گردد.

بيشتر ماركسيستها به اين اصل، به صورت يك اصل مستقل نگريسته اند، ولى دكتر ارانى در رساله خويش آن را نه به صورت يك اصل مستقل بلكه به عنوان يكى از حالات و صفات تضاد مورد بحث قرار داده است.

براى[١] آنكه خوانندگان گرامى از حقيقت اين اصل آگاه شوند، قبلاً سخنى را كه استالين درباره اين اصل دارد نقل مى كنيم و سپس به توضيح اين اصل مى پردازيم. وى مى گويد: ديالكتيك، بر خلاف متافيزيك، سير تكاملى را سير ساده رشد ـ كه در تغييرات كمى در آن، به تغييرات كيفى نمى انجامد ـ