فلسفه اسلامى و اصول ديالك تيك - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٥٠ - فعل وانفعالات شيميايى با دخالت عالم خارجى صورت مى گيرد
پروتون است هرگاه بخواهيم اين عنصر به عنصرى ديگر به نام «راندون» تبديل شود، بايستى عمليات زير انجام گيرد. عنصر راديوم با از دست دادن اشعه آلفا (عنصر هليوم كه داراى ٢ الكترون و ٢ پروتون است) به عنصر راندون، كه داراى ٨٦ الكترون و ٨٦ پروتون است، تبديل مى شود.
در اينجا ملاحظه مى كنيد كه تنها با كاهش ٢ الكترون و ٢ پروتون از عنصرى به نام «راديوم»، عنصر ديگرى چون «راندون» به دست مى آيد.
٢. گاهى از طريق افزودن ٢ الكترون و ٢ پروتون به يك عنصر، عنصرى جديد به دست مى آيد، مثلاً از تابانيدن اشعه آلفا(عنصر هليوم كه داراى ٢ الكترون و ٢ پروتون است) به عنصر نيتروژن (كه داراى ٧ الكترون و ٧ پروتون هست) عنصر جديدى به نام فلوثور( كه داراى ٩ الكترون و ٩ پروتون هست) به دست مى آيد.
٤. فعل وانفعالات شيميايى با دخالت عالم خارجى صورت مى گيرد
در فعل و انفعالات شيميايى گاه به تركيب دو يا چند عنصر برمى خوريم كه مايه پيدايش تركيب جديدتر مى شوند، بدون اينكه در اين بين، تضادى در كار باشد و «سنتزى» از درون دو امر متضاد بيرون آيد.
مثلاً ازتركيب «اكسيژن» و «هيدروژن» در اثر دخالت عامل خارجى مانند فشار و درجه حرارت تركيبى به نام آب، و از تركيب دو عنصر «كلر» و «سديم» تحت شرايط خاصى مانند تنظيم درجه حرارت و فشار تركيبى به نام «نمك» به وجود مى آيد، بدون آنكه از مسئله تضاد در اينجا خبرى باشد. در اين گونه موارد تركيب صورت مى پذيرد بدون آنكه از مثلث هگل چيزى به چشم بخورد!