فلسفه اسلامى و اصول ديالك تيك - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٩٨ - نقد كلام ژرژ پوليستر استاد دانشكده كارگرى پاريس
الف: هر قطعه آهنربا دو قطب دارد: قطب شمال و قطب جنوب، اينكه دو قطب همديگر را دفع كرده و در عين حال به نحو جدايى ناپذيرى بهم پيوسته اند، شاهد قاطعى بر تحقق تضادها است.
ب: در ارگانيسم هر موجود زنده، دوگرايش مختلف وجود دارد: گرايش به حفظ خصوصيات و صفات موجود، و گرايش براى دگرگون كردن صفات مخالف شرايط زندگى، اين دو نوع گرايش مغاير، شاهدى بر تحقق تضادها است؟[١]
ج: در طول تاريخ، همواره شاهد وجود تضاد وكشمكش ميان طبقات گوناگون احتمالى بوده ايم:در جامعه برده دارى، ميان بردگان وصاحبان برده ها، در جامعه فئودالى ميان دهقانان وابسته به زمين وفئودالها (مالكان زمين)، و در جامعه سرمايه دارى ميان طبقه كارگر و سرمايه دار پيوسته تضاد وجود داشته ودارد.
د: نويسنده مزبور، فعاليتهاى مختلف سلول را نيز از قبيل جمع ضدين شمرده است، از قبيل: تجزيه موادى كه خواه از محيط خارج دريافت مى كند وخواه در داخل بدن وجود دارد، و تركيب و تبديل آنها به موادى كه براى بدن لازم است، و پيدايش و رشد اجزايى از بدن، همزمان با فرسودگى و از بين رفتن اجزايى ديگر در جهان بدن.[٢]
خواننده دقيق و نكته سنج، با توجه به آنچه كه قبلاً در پاسخ بسيارى ازمثالها گفتيم، مى تواند به حل اين مثالها وپاسخ آنها پرداخته وروشن سازد كه
[١] در بحثهاى آينده خواهيم گفت در هيچ موجودى كه در مسير حركت است نيروى نگاهدارنده وضع موجود وجود ندارد. [٢] مبانى فلسفه، ص ٤٤ـ ٤٥.